ارائه مدل تعیین سطح پیچیدگی تکنولوژیک فعالیت‌های تحقیق و توسعه در شرکت‌های دانش‌بنیان (مورد مطالعه: شرکت‌های مستقر در پارک علم و فناوری گلستان)

امروزه تحقیق و توسعه شرکت های دانش بنیان، از منابع مهم ایجاد تحوّل در حوزه های تکنولوژی و تولید دانش محسوب می شوند. هر چه سطح فعالیت های تحقیقاتی شرکت های دانش بنیان پیشرفته تر و بنیادی تر باشد و میزان پیچیدگی فناورانه ی این فعالیت ها بالاتر باشد، امکان عرضه محصولات رقابتی تر فراهم می گردد. در این راستا پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل تعیین سطح پیچیدگی فناورانه فعالیت های تحقیق و توسعه در شرکت های دانش بنیان، انجام شد. این تحقیق از نظر هدف جزء پژوهش های کاربردی و از منظر روش شناسی در دسته پژوهش های آمیخته قرار دارد. در بخش کیفی با رویکرد نظریه داده بنیاد، داده ها از مطالعه اسناد و مرور ادبیات و انجام مصاحبه های نیمه-ساختاریافته با 20 نفر از خبرگان حوزه تحقیق و توسعه و متخصصین شرکت های دانش بنیان، گردآوری شد. با تجزیه و تحلیل داده های بخش کیفی و طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی، 97 عامل تاثیرگذار در تعیین سطح پیچیدگی شناسایی شدند، سپس عامل دستیابی به تکنولوژی پیشرفته به عنوان مقوله محوری انتخاب شد و بقیه عوامل در درون سازه های پژوهش(عوامل علّی، زمینه ای، مداخله گر، راهبردها و پیامدها) جا گرفتند و مدل پارادایمی پژوهش شکل گرفت . داده های بخش کمّی از طریق پرسشنامه محقق ساخته، از جامعه آماری مورد نظر(مدیران و کارشناسان شرکت های فعال در پارک علم و فناوری گلستان)، گردآوری شد، سپس تجزیه و تحلیل داده ها و نیز برازش مدل با روش مدلسازی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم افزار smart pls3 انجام شد. شاخص های برازش، حاکی از برازش مناسب داده ها با مدل نهایی( شامل 91 عامل موثر در تعیین سطح پیچیدگی فناورانه تحقیق و توسعه) داشت.این مدل می تواند ابزار مناسبی برای بخش های تحقیق و توسعۀ شرکت های دانش بنیان، به منظور ارتقای سطح تحقیق و توسعه بر اساس استانداردهای جهانی و ایجاد تحول در حوزه های تکنولوژی و تولید دانش و افزایش ارزش افزوده باشد.

proposing a model to examine the level of the technological complexity of research and development activities in knowledge-based companies: a case study of companies in golestan science and technology park

today, the research activities of knowledge-based companies are considered important sources of transformation in the fields of technology and knowledge production. the more advanced the level of these activities and the higher their technological complexity are, the more innovative and competitive products grow. the present study was conducted with the aim of providing a model for determining the level of technological complexity of research and development in knowledge-based companies. in terms of its purpose, this research is part of applied research, and regarding methodology, it is in the category of mixed research. in the qualitative section, the data was collected from the literature review and semi-structured interviews with 20 experts in the field of research and development. first, seven categories were extracted for the complexity levels of research and development, and the frascati category (including basic research, applied research, and experimental development) was selected based on the experts’ opinions. then, during three stages of coding (open, central and selective), the influential factors in determining the level of complexity were identified and the research model was formed. in the quantitative part, the data was collected from a sample of 290 people from the target statistical population (golestan science & technology park) through a researcher-made questionnaire. then, the data was analyzed and model fit test using structural equation modeling method, was conducted. the data analysis was done using smart pls3 software. the results indicated a suitable fit of the data with the final model, including complexity levels and 91 effective indicators in determining complexity levels. this model can be a suitable tool for research and development departments of knowledge-based companies, in order to improve the level of research and development based on global standards and create transformation in the fields of technology and knowledge production and increase added value.