ارائه مدلی به‌منظور سنجش اقتصاد دانش‌بنیاد در ایران

توسعه دانش در اقتصادهای امروزی به‌عنوان جزء جدایی‌ناپذیر برنامه‌های توسعه اقتصادی شناخته می‌شود. عرصه رقابتی اقتصاد جهانی موجب شده است که نقش دانش بیش از گذشته مورد توجه سیاست‌گذاران توسعه اقتصادی قرار گیرد. تجارب کشورهای پیشرو در توسعه اقتصادی، نشان می‌دهد که بنیان‌های توسعه دانش در اقتصاد نقش اساسی در افزایش توان رقابتی در اقتصاد جهانی دارد. از این‌رو شناسایی نقاط ضعف و قوت توسعه دانش در اقتصاد برای کشورها به‌عنوان یک ابزار برای تصمیم‌گیری‌های صحیح در راستای افزایش جایگاه رقابتی‌شان مطرح می‌شود. برای دستیابی به این هدف، توسعه روش‌های سنجش اقتصاد دانش‌بنیاد از دهه 1990 مورد توجه نهادهای بین‌المللی و منطقه‌ای قرار گرفته است. مشخصه اصلی مدل‌های رایج تمرکز بر مشخصات کشورهای توسعه‌یافته است. در این مقاله با هدف دستیابی به روش سنجش کارا برای اقتصاد دانش‌بنیاد در ایران، مدل پیشنهادی در قالب چهار بنیان اصلی و دوازده بُعد و چهل و سه شاخص قابل‌اندازه‌گیری با به‌کارگیری روش تطبیقی و پرسشنامه‌ای ارائه شده‌است. مدل پیشنهادی از مشخصاتی نظیر جامعیت، قابلیت اندازه‌گیری، کارایی، مقایسه‌پذیری و غیره برخوردار است. این مدل می‌تواند به‌عنوان مدل بومی برای سنجش میزان آمادگی بنیان‌های اقتصاد دانش‌بنیاد و توسعه این بنیان‌ها در مقایسه با سایر کشورها برای ایران به­کار گرفته شود.

presenting a measurement model to assess knowledgebased economy measurement in iran

an indispensable part of economic development programs in today’s economies is considered to be knowledge development. the competitive world economy has highlighted the role of knowledge for economic development policymakers than ever before. the experiences of leading prosperous countries that have reached economic development show that knowledge development foundations play a key role in increasing competitiveness in the global economy. therefore, identifying the strengths and weaknesses of economic knowledge development is a prerequisite tool for making the right decisions to increase national economic competitiveness. to achieve this goal, international and regional institutions have attempted to design measurement methods to assess the knowledgebased economy since the 1990s. the main feature of existing models is their exclusive focus on the specifications in developed countries. the current study, however, deals with achieving an efficient measurement method for the knowledgebased economy in iran. the proposed model is reliant on four main bases, 12 dimensions and 43 measurable indicators using a comparative method and a questionnaire. it comprises features such as comprehensiveness, measurability, efficiency, comparability, etc. and can be used as a native model to measure the comparative readiness and development of iranian knowledgebased economy foundations.