شناسایی عوامل موثر بر پیشرفت ریاضی دانش‌آموزان ایرانی پایۀ هشتم در مطالعه تیمز 2019

این پژوهش با هدف شناسایی عوامل موثر بر پیشرفت ریاضی دانش‌آموزان ایرانی شکل گرفت. در راستای رسیدن به این هدف، با استفاده از داده‌های حاصل از نتایج آخرین مطالعۀ انجمن بین‌المللی ارزشیابی پیشرفت تحصیلی یعنی تیمز 2019، و هم‌چنین با استفاده از تحلیل عاملی بر روی گویه‌های پرسشنامۀ دانش‌آموزی، عوامل همبسته با پیشرفت ریاضی دانش‌آموزان ایرانی مورد بررسی قرار گرفت. در بررسی اولیه، با استفاده از شواهد پژوهشی، فهرستی آزمایشی از 59 گویه از پرسشنامه دانش‌آموزی، برای تجزیه و تحلیل داده‌ها انتخاب شد و در معرض تحلیل عاملی با مولفه‌های اصلی و چرخش واریماکس قرار گرفت. بر اساس آزمون اسکری و مقادیر ویژه بیش از یک، هفت عامل به عنوان بیش‌ترین تبیین کننده‌های واریانس شناخته شدند. این عوامل که به طور کلی 41.618 درصد از واریانس را تبیین می‌کردند که به ترتیب عبارت اند از: نگرش دانش‌آموزان نسبت به ریاضیات، امکانات آموزشی در منزل، ارزش‌دهی به ریاضیات، خودپندارۀ ریاضیات، دلبستگی به مدرسه، جو مدرسه و مشارکت والدین. به طور کلی، داده‌های تیمز 2019 نشان دادند که در پیش‌بینی پیشرفت دانش‌آموزان ایران، عامل نگرش دانش‌آموزان نسبت به ریاضیات دارای بیش‌ترین اثر بر نمره ریاضی دانش‌آموزان برای کل نمونه و برای هر دو جنسیت است. هر چند نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل نشان داد که این عامل بر نمرۀ ریاضی دختران اثر بیش‌تری نسبت به کل نمونه و پسران دارد. تاکید بر روش‌هایی که منجر به ایجاد خودپنداره و نگرش مثبت نسبت به ریاضی می‌شود، نتیجه‌گیری کاربردی از پژوهش حاضر است.

identify effective factors in eight grade iranian students mathematical performance at timss 2019

this research was carried out with the aim of identifying the factors affecting the iranian student’s achievement in mathematics. in order to achieve this goal, by using the data from the results of the latest study of the international association for the evaluation of educational achievement, i.e. timss 2019, and by using factor analysis on the items of the student questionnaire, the factors related to the mathematical progress of iranian students were investigated. in the initial review, using research evidence, a test list of 59 items from the student questionnaire was selected for data analysis and subjected to factor analysis with principal components and varimax rotation. based on scree test and eigenvalues ​​greater than one, seven factors were identified as the most explainers of variance. these factors, which explained 41.618% of the variance in general, are: students’ attitude towards mathematics, educational facilities at home, valuing mathematics, mathematics self-concept, school connectedness, school atmosphere and parents’ participation. in general, teams 2019 data showed that in predicting the iranian student’s achievement in mathematics, the factor of students’ attitude towards mathematics has the most effect on students’ math scores for the entire sample and for both genders. although the results of the analysis showed that this factor has a greater effect on the math score of girls than boys. emphasizing on the methods that lead to the creation of self-concept and positive attitude toward mathematics is a practical conclusion of the current research.