نقش ادراک شایستگی و خودآگاهی هیجانی در پیش بینی رفتارهای قلدری دانش‌آموران

هدف پژوهش، بررسی نقش ادراک شایستگی در پیش‌بینی خودآگاهی هیجانی و رفتار قلدری و قربانی در دانش‌آموزان مقطع ابتدایی بود. روش انجام پژوهش، توصیفی- همبستگی وجامعه آماری1200 دانش‌اموزمقطع ابتدایی شهر زاهدان در سال تحصیلی 1399-1398 بود. تعداد 268 دانش‌آموز (138 دختر، 130 پسر) به روش تصادفی خوشه‌ای چند مرحله انتخاب شدند. متغیر‌ها با استفاده از پرسشنامه ادراک شایستگی هارتر (1982)، خودآگاهی هیجانی تانجنی و همکاران (1990) و رفتارهای قلدری-قربانی ریگبی و اسلی (1993) سنجیده شد. اطلاعات با استفاده از روش‌های همبستگی پیرسون و رگرسیون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج همبستگی نشان داد بین رفتارهای قلدری با ادراک شایستگی (0/27-) و خودآگاهی هیجانی (0/28-) رابطه منفی و معناداری وجود دارد (p<0/001).نتایج رگرسیون گام به گام نشان داد در گام اول متغیر خودآگاهی هیجانی به تنهایی 0/07 و در گام دوم خودآگاهی هیجانی و ادراک شایستگی روی هم 0/16 متغیر رفتارهای قلدری را پیشبینی می کنند. با توجه به نتایج استنباط می شود که با افزایش ادراک-شایستگی و خوداگاهی هیجانی رفتارهای قلدری در دانش آموزان کاهش می یابد. بنابراین پیشنهاد می شود در برنامه مدارس و مشاوره دانش آموزان، به تقویت ادراک شایستگی و خودآگاهی هیجانی پرداخته شود.

role of competence perception in predicting emotional self-awareness and bullying and victim behavior in elementary students

the purpose of this study was the investigation of the role of competence perception and emotional self-awareness in predicting bullying behavior in elementary students. the research method was descriptive-correlational. the statistical population were 1200 zahedan elementary school students in the year 2020. the 268 of the students (138 girls, 130 boys) were selected by random multi-stage cluster sampling. the variables were measured using the harter competency perception questionnaire (1982), tanjani et al. (1990) emotional self-awareness questionnaire, and rigby and esley bullying behavior (1993). to analyze the relationship between variables and predict bullying behavior changes, pearson correlation and stepwise regression analysis were used. the results showed that there was a significant negetive correlation between emotional self-awareness(-0/28)competency perception and (-0/27) with bullying behavior (p<0/001). the stepwise regression analysis showed that in the first step emotional self-awareness, alone, predicts 0/07 bullying behavior (p<.000) and in the second step of emotional self-awareness and competency perception together predicts (0/16) of bullying behavior (p<.000). thus, it is concluded that by increasing students' perception-competence and emotional self- awareness, they can reduce bullying behavior.therefore it is proposed that competency perception and emotional self-awareness were concentrated in the programs of students’ schools and in their consultation.