نقش سیاست‌های پولی و مالی سبز در تحقق پایداری اقتصادی: رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری

در پاسخ به چالش‌های زیست‌محیطی و ضرورت پایداری اقتصادی، پژوهش حاضر به ارزیابی اثربخشی سیاست‌های پولی و مالی سبز در دو گروه از کشورها (ده کشور توسعه‌یافته و کشورهای منطقه منا) طی دوره 2013 تا 2023 می‌پردازد. از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی برای تحلیل داده‌های پانل استفاده شده و سازه‌های پنهان با تحلیل عاملی تاییدی چندمرحله‌ای اعتبارسنجی گردیده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که در کشورهای توسعه‌یافته، سیاست‌های سبز اثر بسیار معناداری بر افزایش سرمایه‌گذاری (β = 0.929؛ p < 0.001) دارند، در حالی‌که اثر آن‌ها بر کاهش آلودگی معنادار نیست. با این حال، سرمایه و آلودگی هر دو اثری مثبت و قابل توجه بر پایداری اقتصادی نشان داده‌اند. در مقابل، در کشورهای منطقه منا، سیاست‌های سبز نقش مهمی در کاهش آلودگی (β = 0.702؛ p < 0.001) و تقویت سرمایه‌گذاری (β = 0.804؛ p < 0.001) داشته‌اند، اما این دو متغیر تاثیر معناداری بر پایداری نداشته‌اند. تنها جمعیت اثر مثبت و معناداری بر پایداری داشته است. یافته‌ها بر تفاوت ساختاری میان دو گروه کشور تاکید دارند و ضرورت طراحی سیاست‌های بومی‌سازی‌شده را در تحقق اهداف پایداری اقتصادی برجسته می‌سازند.

the role of green monetary and fiscal policies in achieving economic sustainability: a structural equation modeling approach

in response to environmental challenges and the growing need for economic sustainability, this study evaluates the effectiveness of green monetary and fiscal policies across two country groups—ten developed economies and selected mena nations over the period 2013 to 2023. the analysis employs partial least squares structural equation modeling to estimate relationships using panel data, with latent constructs validated through multi-stage confirmatory factor analysis.findings indicate that in developed countries, green policies have a highly significant impact on increasing investment (β = 0.929; p < 0.001), while their effect on reducing pollution is not statistically significant. however, both investment and pollution exhibit positive and meaningful contributions to economic sustainability.in contrast, in mena countries, green policies play a significant role in reducing pollution (β = 0.702; p < 0.001) and boosting investment (β = 0.804; p < 0.001), yet neither variable demonstrates a significant effect on sustainability. only population shows a statistically significant positive influence on sustainability in these nations.the results highlight structural differences between the two groups and underscore the necessity of tailoring green policy designs to local institutional contexts in order to achieve sustainable economic outcomes.