نقش سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در اثرگذاری عملکرد لجسیتک و کیفیت نهادی بر رشد اقتصادی ایران

سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی از متغیرهای اقتصادی است که نقش مهمی در رشد و توسعه اقتصادی دارد. در این میان، محیط نهادی کشورها با تاثیر بر کیفیت قانون‌گذاری و زیرساختار‌های لجستیکی با تسهیل تجارت برای صاحبان کسب‌و‌کار از عوامل موثر بر تصمیمات سرمایه‌گذاران خارجی محسوب می‌شوند. در مقاله حاضر به‌منظور بررسی نقش سرمایه‌گذاری خارجی در انتقال اثرات عملکرد‌لجستیک و کیفیت نهادی بر رشد‌اقتصادی ایران طی دوره 1401-1386، دو الگو برای سرمایه‌گذاری خارجی و رشد‌سرانه تصریح و به روش حداقل مربعات کاملاً اصلاح‌شده (fmols) برآورد شد. نتایج نشان داد که عملکرد‌لجستیک و سلامت سیستم حقوقی به‌عنوان شاخص کیفیت نهادی، اثر مثبت و ضرب این دو متغیر اثر منفی بر سرمایه‌گذاری خارجی داشته‌اند. محاسبه اثر‌نهایی عملکرد لجستیک حدآستانه‌ای برابر با 0/792 برای سلامت سیستم حقوقی حاصل نمود، به‌طوریکه قبل از رسیدن شاخص مذکور به حدآستانه، افزایش این شاخص منجر به بیشتر شدن اثر مثبت عملکرد لجستیک بر سرمایه‌گذاری خارجی می‌شود، اما پس از گذر از حدآستانه، اثرگذاری آن بر رابطه بین عملکرد لجستیک و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی کاهش می‌یابد. از طرفی سرمایه‌گذاری خارجی بر رشد‌اقتصادی اثر مثبت داشته‌است. بر اساس آزمون‌های سوبل، آرویان و گودمن، نقش سرمایه‌گذاری خارجی در انتقال اثرات عملکرد‌لجستیک، سلامت سیستم حقوقی و اثر متقاطع آ‌ن‌ها بر رشد‌اقتصادی تایید شد.

the role of foreign direct investment in the effect of logistic’s performance on iran’s economic growth with an emphasis on institutional quality

foreign direct investment (fdi) plays an important role in economic growth. also, the countries’ institutional environment with its influence on the legislation’s quality and logistic infrastructures with trade facilitation for business owners are considered as an effective factor on the foreign investors’ decisions. in this article, for investigating the role of fdi in transferring the effects of logistics performance and institutional quality on iran’s economic growth in 2007-2022, two models for fdi and per-capita growth were estimated using the fmols method. the results showed that logistics performance and the legal system health as institutional quality index, had a positive effect and the multiplication of them had a negative effect on fdi. the calculation of the logistics performance final effect, achieved a threshold of 0.792 for the legal system health, so that before this threshold, the increase of this index leads to increase this positive effect of logistics performance on fdi, but after passing the threshold, the effect reduces this relationship. in addition, fdi had a positive effect on economic growth. based on sobel, aroyan and goodman tests, the role of fdi in transferring the effects of logistics performance, legal system health and their cross effect on economic growth was confirmed.