طراحی و اعتباریابی الگوی عوامل موثر بر نزاع و خشونت بعد از تصادفات رانندگی در رانندگان استان اردبیل

زمینه و هدف: نزاع و خشونت امنیت مالی و جانی افراد و جامعه را به‌خطر می‌اندازد. بنابراین هدف پژوهش حاضر طراحی و اعتباریابی الگوی عوامل موثر بر نزاع و خشونت بعد از تصادفات رانندگی در رانندگان استان اردبیل بود.روش پژوهش: روش پژوهش آمیخته اکتشافی کیفی‌گرا بود. بخش کیفی با روش تحلیل نظریه داده‌بنیاد و بخش کمّی با روش تحلیل عاملی انجام شد. نمونه در بخش کیفی 20 نفر شامل 4 نفر از قضات، 8 نفر از رانندگان پُرخطر دارای سابقه نزاع و خشونت و 8 نفر از کارشناسان راهور بود که با روش نمونه‌گیری هدف‌مند و در بخش کمّی 224 نفر از رانندگان استان اردبیل بود که از بین جامعه مورد مطالعه به‌صورت در دسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش در بخش کیفی مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و در بخش کمّی پرسش‌نامه پژوهش‌گرساخته بود که پایایی آن با آلفای کرونباخ محاسبه و 0.81 به‌دست آمد.یافته‌ها: نتایج بخش کیفی نشان داد مولفه‌های نزاع و خشونت پس از تصادفات رانندگی شامل اقلیمی بومی، اقتصادی بیمه‌ای، روانی شخصیتی، خانوادگی تربیتی، فرهنگی – اجتماعی، مذهبی و انتظامی- قضایی است. نتایج بخش کمّی یافته‌های بخش کیفی را تایید کرد.نتیجه‌گیری: با توجه به افزایش نرخ نزاع و خشونت در بین رانندگان استان اردبیل، با درک درست از مولفه‌های نزاع و خشونت بعد از تصادفات رانندگی می‌توان راه کارهای مناسبی برای کاهش آن پیدا کرد.

design and validation of a model of factors influencingaltercation and violence after car accidents among driversin ardabil province

background and purpose: altercations and violence pose a threat to the financial and physical security of individuals and society. therefore, this study aimed to design and validate a model of factors influencing altercation and violence after car accidents among drivers in ardabil province. method: the research method was of mixed exploratory qualitative type. the qualitative part was conducted using the grounded theory analysis method, and the quantitative part was conducted using factor analysis. the sample in the qualitative part consisted of 20 persons, including 4 judges, 8 high-risk drivers with a history of altercation and violence, and 8 traffic experts, who were selected using purposive sampling. in the quantitative part, the sample consisted of 224 drivers in ardabil province, who were selected from among the target population using an available sampling method. the research tool in the qualitative part was semi-structured interviews, and in the quantitative part, it was a researcher-made questionnaire. the reliability of the questionnaire was calculated using cronbach’s alpha and was found to be 0.81. findings: the results of the qualitative part indicated that the components of altercation and violence following car accidents include indigenous climate, economic insurance, personal, and personality, family, upbringing, cultural-social, religious, and administrative-judicial. the results of the quantitative part confirmed the findings of the qualitative part. conclusion: considering the increasing rate of altercation and violence among drivers in ardabil province, by understanding the components of altercation and violence after car accidents, appropriate solutions could be found to reduce it.