مطالعۀ تطبیقی مسئولیت مدنی مراجع نظارت بر بانک‌ها و موسسات اعتباری در قبال سپرده‌گذاران و سرمایه‌داران بانکی

هنگامی که بانک‏ها یا موسسات ‏مالی دچار بحران‏‏ می‏شوند، سپرده‏گذاران و سایر سرمایه‏دارانی که متحمل ضرر شده‏اند، با طرح دعوای مسئولیت مدنی علیه بانک یا موسسه‌ ورشکسته، به جبران خسارات‏ وارده می‏پردازند. اما در نتیجه‌ طرح چنین دعوایی ممکن است صرفاً قسمتی از خسارات وارده به آنان جبران شود. بنابراین مسئله این است که آیا سپرده‏گذاران می‏توانند برای مطالبه‌ زیان‏های جبران‌نشده‌ خود علیه نهادهای نظارت بر عملیات بانکی، با این استدلال که ورشکستگی بانک یا موسسه‌ مالی نتیجه‌ عدم نظارت صحیح آن مقامات بوده، دعوای مسئولیت مدنی مطرح کنند؟ در این خصوص دو دیدگاه «مصونیت مطلق» و «پذیرش مسئولیت مدنی» نهادهای نظارتی نسبت به ضررهای وارده به سرمایه‏داران بانکی در فرض ورشکستگی بانک‏ها وجود دارد که این پژوهش با دید تطبیقی به این نتیجه رسید که دیدگاه دوم که هم‌سو با اهداف پیشگیری، کارآمد ساختن نظام اقتصادی و مالی، حمایت از سرمایه‏گذاران‏ بانکی، و جبران کامل ضررهای وارده به آنان است تفوق دارد. اما پذیرش این مسئولیت مطلق نیست و با موانع نظری متعددی به منظور تحدید دامنه‌ مسئولیت ناظران بانکی مواجه است. این نوشتار با مطالعه‌ تطبیقی مصادیق و معیارهای موجود در خصوص موضوع در کشورهای مختلف در دو مبحث «مصونیت مطلق» و «پذیرش مسئولیت مدنی» نهادهای نظارتی بانکی مطرح شده است.

a comparative study of liability in tort of banking supervisory authorities toward depositors and investors

when banks or financial institutions face a crisis, depositors or investors suffering losses may have different means to gain redress. compensation claims based on contract or tort may be brought against the bank or authorized person. this may be based on a breach of the investment contract. as a last resort, when they have not been able to obtain compensation for damages or only a partial compensation, they may sue the financial supervisory authority to recover what they would otherwise not be able to obtain. the failure of a bank or supervised person may be the consequence of the competent authority not having supervised properly. in the last few years, the liability of financial supervisory authorities for lack of supervision has been discussed all over the world. some believe in expanding the liability of banking supervisory authorities with the goals of prevention, making the economic and financial system efficient, supporting bank investors, and fully compensating for losses. in contrast, others believe in the immunity of these officials, with the argument that the improper supervision can lead to unwanted losses, and accepting the liability for them to compensate is unjustified. the article is presented in two topics of &complete immunity& and &the liability of banking supervisory authorities& by examining the examples and standards in different countries.