رهیافت نظریه «مرگ مولف» رولان بارت در روش‌های تفسیری قرآن: تحلیل تطبیقی و چالش‌ها

نظریه «مرگ مولف» رولان بارت، که در سال 1967 مطرح شد، یکی از نظریه‌های محوری در نقد ادبی و نشانه‌شناسی به شمار می‌رود. این نظریه با تاکید بر استقلال متن از نیت مولف و نقش فعال خواننده در خلق معنا، رویکردی نوین به روش‌های تفسیری معرفی کرد. مقاله پیش رو تاثیر این نظریه را بر روش‌های تفسیری قرآن بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه ایده‌های بارت می‌توانند در خوانش های نوین قرآن به کار روند. با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی، این پژوهش به بررسی تطبیقی نظریه بارت با روش‌های تفسیری قرآن پرداخته و چالش‌ها و فرصت‌های این رهیافت را ارزیابی می‌کند. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که این نظریه، هرچند ظرفیت‌های مهمی برای پویایی تفسیر ارائه می‌دهد، اما با برخی الزامات معرفت‌شناختی کلام الهی ناسازگاری‌ دارد. در چارچوب هستی‌شناسی فهم، فهمنده و مفسر نص قرآن قادر است برداشت‌های گوناگونی ارائه دهد، اما این برداشت‌ها بدون توجه به مُراد الهی از اعتبار برخوردار نخواهند بود. در زمینه‌ی چندمعنایی زبانی، تاکید بارت بر خودکفایی زبان و شبکه‌ی دلالت‌های آن با ساختار نشانه‌شناختی قرآن سازگاری دارد؛ با این حال، نبود چارچوبی برای تثبیت معنا می‌تواند خطر گرایش به تکثر معنایی بی‌ضابطه و کنترل‌نشده را به دنبال داشته باشد.

theoretical approach of roland barthes’ “death of the author” in qur’anic interpretative methods:a comparative analysis and challenges

roland barthes’ theory of the “death of the author,” proposed in 1967, is considered one of the pivotal theories in literary criticism and semiotics. emphasizing the independence of the text from the author’s intention and the active role of the reader in creating meaning, this theory introduced a novel approach to interpretative methods. the present article examines the influence of this theory on qur’anic exegesis and demonstrates how barthes’ ideas can be applied in contemporary readings of the qur’an. using a descriptive-analytical method, this study comparatively analyzes barthes’ theory alongside qur’anic interpretative approaches and evaluates the challenges and opportunities of this framework. the findings indicate that although the theory offers significant potentials for dynamism in interpretation, it conflicts with certain epistemological prerequisites related to divine discourse. within the ontology of understanding, interpreters can present diverse interpretations of the qur’anic text; however, such interpretations lack validity if divorced from the divine intended meaning. regarding linguistic polysemy, barthes’ emphasis on the self-sufficiency of language and its network of signification aligns with the semiotic structure of the qur’an. nevertheless, the absence of a framework to stabilize meaning may risk uncontrolled and excessive semantic plurality.