بررسی شیوه‌های طبقه‏‌بندی اعضا در تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی: رویکردی تحلیل گفتمانی به برنامه‌های متمرکز بر موضوع‏‌های دینی «پرگار»

طبقه‏بندی اعضا ، اصطلاحی است که ابتدا هاروِی ساکس در اواسط دهه 1960 مطرح کرد. کوشش‌های اولیه ساکس به ارایه طرح اولیه‏ای از ابزار طبقه‏بندی اعضا (mcd) انجامید که در آن به خودِ طبقه‏ها و ویژگی‌هایشان پرداخت. مقاله حاضر، با هدف بررسی شیوه‌های طبقه‏بندی اعضا به‌مثابه رویکردی تحلیل گفتمانی، با بررسی برنامه‌های متمرکز بر موضوع‌های دینی پرگار که در فاصله سال‏های 1389 تا 1392 از تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی پخش شده‏اند، تلاش می‏کند عناصر کلیدی کار ساکس در پیوند معناشناسانه با الگوی سه‌مرحله‌‌‌‌‌ای نورمن فرکلاف را، توصیف، تفسیر و تبیین ‏کند. نتایج بدست‏آمده، گویای آن است که تنها در حدود یک‌سوم واژه‌ها و تعابیر استفاده‌شده برای اسلام به‏نسبت مثبت بوده و دوسوم دیگر، منفی و در بسیاری از مواقع مبتنی‌بر کلیشه‌های ضداسلامی بوده است. تحلیل گفتمان انتقادی این برنامه‌ها با محوریت برنامه ذات اسلام نیز نشان داد که پرگار، اسلام را به‏طورعمده دین خشونت، تحجر، ناراستی، ضدمدرنیسم و ناقض حقوق بشر معرفی کرده‏است.