>
Fa   |   Ar   |   En
   نقد سیاست‌زدگی در رمان معاصر (مطالعه موردی رمان سیاسی «رازهای سرزمین من »)  
   
نویسنده گرجی مصطفی ,سراج سید علی
منبع پژوهش زبان و ادبيات فارسي - 1391 - دوره : 27 - شماره : 27 - صفحه:125 -158
چکیده    رمان سیاسی یکی از اقسام ادبیات داستانی فارسی با مولفه‌هایی خاص است که از دیگر جریان‌های داستان‌نویسی معاصر متمایز است. به دلیل ویژگی و ماهیت منحصر به فرد این نوع از داستان ها و تعامل نزدیک با جامعه و وقایع اجتماعی و سیاسی، روش تحلیل گفتمان انتقادی، رویکردی مناسب در تحلیل این قسم از ادبیات داستانی است. این رویکرد بر هر دو جنبه صورت و معنای متن توجه دارد و در تحلیل متن ها ی ادبی، افزون بر جنبه های صوری و واژگانی، به عوامل گوناگون فرهنگی، اجتماعی و سیاسی که در شکل گیری متن موثرند؛ نظر دارد. از این رو صاحب نظران این رهیافت معتقدند که در تحلیل متن، صرفاً با عناصر لغوی تشکیل دهنده جمله، به عنوان عمده ترین مبنای تشریح معنی، یعنی زمینه متن یا همبافت سروکار نداریم؛ بلکه فراتر از آن، به عوامل بیرون از متن، یعنی بافت موقعیتی، فرهنگی، اجتماعی و غیره توجه داریم. «نورمن فرکلاف » از نظریه پردازان تحلیل گفتمان انتقادی است که متون را در سه سطح توصیف ، تفسیر و تبیین بررسی می کند. این شیوه از تحلیل، در تبیین و کشف دیدگاه-های فکری نویسندگان و رویکردهای سیاسی و اجتماعی آنان، روشی کارآمد است. چهارچوب نظری این پژوهش بر مبنای رویکرد تحلیلی فرکلاف شکل گرفته است. روش پژوهش، توصیفی– تحلیلی است و بر مبنای رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی می کوشد با تامل و بازخوانش رمان «رازهای سرزمین من»، نوشته رضا براهنی که از برجسته ترین رمان‌های سیاسی پس از انقلاب اسلامی است، حوادث مهم و جریان‌ساز سیاسی ایران را با تاکید بر مسایل روانی شخصیت‌ها و عناصر برجسته حاضر در آن همچون نشانه شناسیِ عنوان، تصویرها و توصیف‌ها، شخصیت‌های داستان (کنشگر-کنش‌پذیر- راوی)، نحوه روایت‌پردازی، طرح و درون مایه برتر داستان و... بررسی و تحلیل کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که این رمان به عنوان یک متن ادبی با روش فرکلاف در تعامل با کردار گفتمانی و کردار اجتماعی و هژمونی غالب جامعه بوده و با گفتمان حاکم بر دهه شصت ایران تناسب نزدیکی دارد.
کلیدواژه رمان سیاسی ,تحلیل گفتمان انتقادی ,رازهای سرزمین من ,رضا براهنی ,Political Novel ,Critical Discourse Analysis (CDA) ,My Homeland's Secrets ,Reza Baraheni
آدرس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی, ایران, دانشگاه پیام نور, ایران
 
     
   
Authors
  
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved