|
|
بیهقی و روایتگری «علی قاعده التاریخ»
|
|
|
|
|
نویسنده
|
محمدی ابراهیم ,الهیزاده محمدحسن
|
منبع
|
پژوهش زبان و ادبيات فارسي - 1390 - شماره : 23 - صفحه:57 -78
|
چکیده
|
متون تاریخی کهن، از جمله تاریخ بیهقی، بنا بر ساختار روایی شان، همواره با ادبیات پیوستگی نزدیکی داشته اند. در نگارش این متون که از حیث محتوا کاملاً تاریخ بنیان اند، گاه از ظرفیت های شعری و هنری زبان و نیز آرایه های ادبی، به میزان قابل توجهی بهره گرفته شده است. نظریه پردازان پست مدرن - مانند هایدن وایت و پل ریکور- نیز آنگاه که بر روایی بودن متون تاریخی تاکید می کنند، یکی دیگر از پیوندهای بنیادی متون تاریخی و ادبی را برجسته می سازند. نکته مهمی که بسیار شایسته درنگ و پژوهش می نماید، کیفیت روایت در متون تاریخنگارانه و آثار ادبی است. اگر روایت را توالی از پیش انگاشته شده رخدادها بدانیم، هم متون ادبی و هم متون تاریخی که خود شامل «زنجیرهای از رخدادهای سازماندهی شدهاند»، روایت مبنا هستند؛ اما قواعد روایتگری در هر کدام متفاوت است و میان شیوه روایتگری این دو، با وجود برخی همانندی ها، تفاوت های بنیادینی دیده می شود. در این پژوهش با بهره گیری از نظریه «تاریخ روایی» و بر اساس مبانی علم روایت شناسی، به مطالعه تاریخ بیهقی پرداخته شده است. در متن مقاله با تحلیل روایتگری بیهقی، بر این نکته تاکید شده که اثر بیهقی همانطور که از نامش پیداست، نوشته ای در حوزه تاریخ نگاری است که در آن، گاه از جنبه های ادبی زبان (ظرافتهای شعری) و شگردهای روایی متون ادبی به خوبی استفاده شده است. بنابراین زیبایی های ادبی تاریخ بیهقی نباید مخاطب را از بنیان تاریخ نگارانه اش دور کند.
|
کلیدواژه
|
تاریخ بیهقی ,روایتگری ادبی ,روایتگری تاریخی و اختلال در روایت ,Behaqi’s History ,poetic narration ,historical narration ,interfere in narration
|
آدرس
|
دانشگاه بیرجند, ایران, دانشگاه بیرجند, ایران
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Authors
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|