مطالعه‌ ویژگی‌های هنرمند در دوگانه‌های شاپور/ فرهاد و باربد/ نکیسا بر اساس منظومه «خسرو و شیرین»

نظامی در منظومه «خسرو و شیرین» از چهار هنرمند دربار خسرو (شاپور/ فرهاد و باربد/ نکیسا) نام برده و جایگاه آ‌‌نها را موثر و ویژه می‌داند. هدف از انجام این پژوهش، تحلیل جایگاه این چهار هنرمند در منظومه خسرو و شیرین است. ضرورت انجام پژوهش در شناسایی مولفه‌های مربوط به هنرمندان دورۀ شاعر و نگاه آن دوره به هنرمندان بوده است. ویژگی های هنرمندانه شاپور/ فرهاد و باربد/ نکیسا در منظومه خسرو و شیرین نظامی کدامند؟ به نظر می‌رسد مولفه‌هایی مانند دقت و مهارت در طراحی و ترسیم هنرهای دیداری و برانگیختن احساسات مخاطبان از جمله ویژگی‌های هنری هنرمندان نام برده شده در منظومه خسرو و شیرین است. روش انجام تحقیق، توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات، کتابخانه‌ای بوده است. جامعه هدف پژوهش، ابیات مربوط به منظومه یادشده است. ابیات به روش تحلیل محتوای کیفی تحلیل شدند. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که شاپور و فرهاد در حوزه تجسمی و با مهارت و استادی، بارها به کمک خسرو و شیرین آمدند. هر دو، شاگرد یک استاد بودند. شاپور، نقاش و فرهاد، پیکرتراش بودند. هر دو واقع‌گرا بودند. اما باربد و نکیسا موسیقی‌ می‌دانستند. یکی در نواختن چنگ و دیگری در بربط، سرآمد نوازندگان دوره خود بودند. هر دو با الحان ابداعی و خلاقانه بارها حالات و روحیات مخاطبان را تحت تاثیر قرار دادند.

a comparative study of the artistic characteristics of the dualities of shapur/ farhad and barbod/ nakisa based on the poems of khosrow and shirin of nezami

thinkers in the field of art and philosophy of art in the sphere ofeastern and western thought have referred to the position of the artist in texts a nd attached special importance to it. plato, aristotle, to some extent christian theologians, renaissance thinkers, german romantics, heidegger, mulla sadra shirazi, and a number of other wise poets have dealt with this issue. in the opinions of these philosophers, sages, commentators, and poets, the artist has been introduced as the center of art production. this subject is also seen to some extent in the poetic and poetic texts of persian literature. in the poem of khosrow and shirin, nezami mentions four artists of khosrow's court (shapur/farhad and barbod/nakisa) and considers their position effective and special. the purpose of this study is to compare the position of the four mentioned artists in the poem of khosrow and shirin. the research method is descriptive-analytical.the method of data collection was the library information collection method. the target population of the research is the verses related tothe mentioned poem. the verses were analyzed using a qualitative content analysis method. the results showed that shapur and farhad came to the aid of khosrow and shirin many times, artfully and with mastery in the field of visual arts. both were students of the same master. shapur was a painter, and farhad was a sculptor. both were realistic. but barbod and nakisa knew music. one in playing the lute, and the other in playing the harp were the outstanding musicians of their time. both of them impressed the moods and manners of the audience many times with their innovative and creative melodies.