نقد و تحلیل مولفه‌های پست‌مدرنیستی در رمان «بند محکومین»

ادبیات پست‌مدرن، جریانی جهانی است که در ادبیات فارسی نیز بازتاب یافته است. پست مدرنیسم بر آرای پساساختارگرایان استوار است و هرگونه شناخت و تحلیل این واژه از تدقیق در آرای پساساختارگرایان حاصل می‌شود. نوع شعر و داستان با توجه به ظرفیت و محتوای خود، پذیرای نشانه‌های پست‌مدرن هستند. رمان «بند محکومین» اثر کیهان خانجانی از جمله رمان‌هایی است که می‌توان خوانشی پست‌مدرنیستی از آن عرضه کرد. انتخاب این رمان به دلیل نمود بارز عناصری مانند چندصدایی، فراواقعیت و جریان سیال ذهن است که آن را به نمونه‌ای شاخص از ادبیات پست‌مدرن فارسی تبدیل می‌کند. با توجه به اینکه رمان «بند محکومین» از رمان‌های متاخر است، می‌توان ضمن تحلیل جنبه‌های پست‌مدرنیستی متن، به جایگاه این نظریه در سال‌های اخیر و افتراق آن با رمان‌های پیشگام رسید. هدف این پژوهش آن است که با روش توصیفی-تحلیلی، پس از شناخت مولفه‌های برجسته و مشترک پست‌مدرن در نگاه نظریه‌پردازان آن، این رمان را نقد و تحلیل کند. یافته‏های پژوهش نشان می‏دهد که عناصر و مولفه‌های برجسته در رمان یادشده عبارتند از: نگرش هستی‌شناسانه، آیرونی، درهم‌آمیزی، فراواقعیت، کش ‌دادن اغراق‏آمیز تصویرپردازی، برهم‌ زدن نظم و روال‌های جامعه، نظام چندصدایی و چندروایتی، بازی، تکرار‌های نامتعارف، دو وجهی یا چند وجهی بودن و جریان سیال ذهن.

critique and analysis of postmodern elements in the novel band-e mahkoumin

postmodern literature is a global movement that has also influenced persian literature. postmodernism is rooted in the ideas of poststructuralists, and any understanding and analysis of this concept stems from a thorough examination of post-structuralist theories. poetry and fiction, depending on their capacity and content, are receptive to postmodern features. band-e mahkoumin, a novel by keyhan khanjani, is one of the works that can be interpreted through a postmodern lens. this novel was chosen due to its prominent elements such as polyphony, hyperreality, and stream of consciousness, whichmake it a significant example of persian postmodern literature. since band-e mahkoumin is a relatively recent novel, analyzing it through a postmodern perspective can help assess the status of this theory in recent years and distinguish its characteristics from earlier pioneering novels. the objective of this study is to critique and analyze the novel using a descriptive-analytical method. after identifying the key and shared postmodern elements as defined by theorists, the study examines their application in this novel. the research findings indicate that the prominent elements in the novel include ontological perspective, irony, narrative interweaving, hyperreality, exaggerated imagery, disruption of social order, polyphonic and multi-narrative structure, playfulness, unconventional repetition, dual or multidimensional themes, and stream of consciousness.