|
|
تحلیل طرحوارههای حجمی در نمود آب و آتش در اشعار مولانا بر پایه زبانشناسی شناختی - فرهنگی
|
|
|
|
|
نویسنده
|
صادقی فریبا ,صدیق ضیابری رویا ,خیرآبادی رضا
|
منبع
|
پژوهش زبان و ادبيات فارسي - 1397 - شماره : 50 - صفحه:77 -106
|
چکیده
|
پژوهش حاضر قصد دارد با استفاده از نظریه زبان شناسی فرهنگی، در جهت آشنایی با نظام استعاری فرهنگی زبان فارسی و همچنین الگوی تاریخی و اسطوره ای «آب و آتش»، به بررسی رابطه زبان و مفهوم سازی های فرهنگی در اشعار مولانا بپردازد. نمود آب و آتش در شش دفتر مثنوی معنوی و کلیات دیوان شمس مولانا چشمگیر است. مولانا در 1888 بیت از ابیات خود به عناصر اربعه اشاره داشته، در 524 بیت از آب و در 574 بیت از آتش بهره جسته است. آب و آتش به عنوان دو عنصر متضاد از عناصر اربعه، دو خصوصیت متمایز از هم در عالم طبیعت دارند. اما این دو عنصر در مفاهیم ادبی و کارکرد استعاری بهویژه مضامین عرفانی وقتی در طول یک بیت قرار می گیرند، خاصیت فراطبیعی یافته، به نوعی تضاد دیرینه عقل و عشق را به تصویر می کشند. هدف این پژوهش، دستیابی به شناخت از طریق کاربرد طرح واره های حجمی دل، سر و چشم بوده است، تا با بررسی کارکرد این طرح واره ها، شناخت دقیق تری از شخصیت فردی و اجتماعی این شاعر حاصل گردد. از مهم ترین دستاوردهای این پژوهش که می توان به آن اشاره داشت:1. در ادبیات فارسی دل مظهر درک شهودی است و چشم نماینده حواس ظاهری بوده و پر کاربردترین ابزار برای درک واقعیت محسوب می شود. بسامد مظروف دل در اشعار مولانا نسبت به مظروف چشم به نوعی شخصیت شهودی مولانا را مطرح می کند.2. سر در زبان فارسی ظرف مفاهیم مرتبط با اندیشه قرار گرفته است، اما در اشعار مولانا، سر ظرف واژگان مرتبط با عشق است. مفهوم عشق به عنوان مظروف سر در اشعار مولانا با واژگان متفاوتی بیان شده است که تحلیل آنها عشق پرشور و تاحدودی عشق رفاقتی را در نگاه احساسی مولانا نشان می دهد.
|
کلیدواژه
|
مولانا، مثنوی، غزلیات شمس، تقابل، طرحوارههای حجمی
|
آدرس
|
دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود, ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود, گروه زبان شناسی, ایران, سازمان پژوهش و برنامه ریزی, گروه زبان های خارجی, ایران
|
پست الکترونیکی
|
rkheirabadi@gmail.com
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Analyzing Container Schema in the Representation of Water and Fire in Rumi’s Poems Based on CognitiveCultural Linguistics
|
|
|
Authors
|
sadeghi fariba ,sedigh ziabari roya ,kheirabadi reza
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|