مقایسه اثربخشی بازی درمانی عروسکی و بازی درمانی شناختی - رفتاری بر سازگاری اجتماعی، مهارت‌های ارتباطی و پرخاشگری کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه/ بیش فعالی

هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی بازی‌درمانی عروسکی و بازی‌درمانی شناختی - رفتاری بر سازگاری اجتماعی، مهارت‌های ارتباطی و پرخاشگری کودکان دارای اختلال نقص توجه/ بیش‌فعالی انجام شد. روش: پژوهش حاضر، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش‌آموزان ابتدایی دوره دوم (چهارم، پنجم و ششم) مدارس شهر بجنورد در سال تحصیلی 1403-1402 می‌باشد. تعداد 45 نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس و باتوجه‌به ملاک‌های ورود و خروج انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه (هر گروه 15 نفر) قرار گرفتند. ‌شرکت‌کنندگان در مراحل پیش‌آزمون به مقیاس‌های سازگاری اجتماعی (ثورب و همکاران، 1939) مهارت‌های‌ ارتباطی‌ (جرابک‌، ٢٠٠٤)؛ پرخاشگری (باس‌ و پری، 1992) پاسخ دادند. سپس در طول فرایند مداخله گروه‌های آزمایش، مداخله بازی‌درمانی شناختی- رفتاری (آذرنیوشان و همکاران، 1391)؛ طی 10 جلسه و مداخله بازی‌درمانی عروسکی (قرایی و فتح‌آبادی، 1392) طی 7 جلسه دریافت و گروه گواه آموزش معمول روزانه را دریافت کرد. پس از پایان مداخله، هر سه گروه بار دیگر در مراحل پس‌آزمون به هر سه مقیاس پاسخ دادند. یافته‌ها: تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس تک متغیری و به‌وسیله نرم‌افزار spss.24 انجام شد. نتایج نشان داد که بازی‌درمانی عروسکی نسبت به بازی‌درمانی شناختی - رفتاری در افزایش سازگاری اجتماعی، مهارت‌های ارتباطی و کاهش پرخاشگری به طور معناداری موثرتر است. نتیجه‌گیری: باتوجه‌به نتایج پژوهش می‌توان گفت که بازی‌درمانی عروسکی نقش مهمی در افزایش سازگاری اجتماعی و مهارت‌های ارتباطی و کاهش مشکلات رفتاری مانند پرخاشگری کودکان مبتلا به اختلال بیش‌فعالی/ نارسایی توجه دارد.

comparing the effectiveness of puppet play therapy and cognitive-behavioral play therapy on social adaptation,communication skills and aggression of children with attention deficit/ hyperactivity disorder (adhd)

objective: the present study was conducted with the aim of comparing the effectiveness of puppet play therapy and cognitive-behavioral play therapy on the social adaptation, communication skills and aggression of children with attention deficit/hyperactivity disorder (adhd). method: this is a semi-experimental research with a pre-test-post-test design with a control group. the research population included all elementary students of the second period (fourth, fifth and sixth) of schools in bojnord city in the academic year 2022-2023. overall, 45 people were selected by available sampling method and according to the entry and exit criteria, and were randomly divided into two experimental groups and one control group (15 people in each group). participants in the pre-test stages of social adaptation scales (throb et al, 1939), communication skills (jerabek, 2004), aggression (buss and perry, 1992) responded. then during the intervention process of experimental groups, cognitive-behavioral play therapy intervention (azerniushan et al., 2013); during 10 sessions and puppet play therapy intervention (qaraei and fatehabadi, 2013) received during 7 sessions and the control group received regular daily training.  after the end of the intervention, all the three groups responded to all the three scales again in the post-test stages. data analysis was done using one-variable analysis of covariance using the spss 24 software. results: the findings revealed that puppet play therapy was significantly more effective than cognitive-behavioral play therapy in increasing social adaptation, communication skills and reducing aggression. conclusion: according to the research results, it can be said that puppet play therapy plays an important role in increasing social adaptation and communication skills and reducing behavioral problems such as aggression in children with adhd.