تبیین دیدگاه ها و رویکردهای جهانی در سازگاری با تغییراقلیم در بخش آب کشاورزی

راهبردها و رویکردهای حاصل از مطالعات جهانی سازگاری با تغییر اقلیم در بخش آب کشاورزی به صورت زیر طبقه‌ بندی می‌ شوند: الف) راهبرد هایی که به دنبال کاربرد فناوری ‌های نوین در مدیریت آب هستند، ب) راهبرد هایی که به دنبال تغییر در مدیریت سیستم ‌های کشاورزی هستند، پ) راهبرد هایی که ارتقاء ابزارهای تصمیم ‌سازی و تصمیم‌ گیری را دنبال می ‌کنند، و ت) راهبرد هایی که در آنها تغییرات نهادی مد نظر است. بر اساس این رویکردهای کلی، رویکردهای تخصصی سازما ن ‌ها و نهادهای جهانی (مانند فائو و غیره) برای سازگاری در بخش آب و خاک عبارتند از :1) رویکردهای مربوط به مدیریت آب (کاربرد روش‌ ها و فناوری ‌های نوین آبیاری و حفظ رطوبت خاک)؛ 2) رویکردهای مربوط به مدیریت خاک و زمین (ارتقاء برگشت‌ پذیری و تاب‌ آوری، افزایش مواد آلی خاک، کم‌ خاک‌ ورزی و حفظ پوشش دائمی خاک با کشاورزی حفاظتی، پایش و ارزیابی پوشش زمین، استفاده از روش ‌های بومی، و ارتقاء مشارکت جوامع محلی)؛ 3) حفظ تنوع زیستی کشاورزی در توسعه کشاورزی (استفاده از گیاهان بومی و توسعه و کاربرد ارقام مقاوم به تنش‌ های محیطی (شوری و خشکی و غیره)؛ 4) تغییرات الگوی کشت؛ 5) پایش و پیش‌ آگاهی اقلیمی؛ 6) توجه خاص به ایجاد انگیزه‌ های تولید محصولات کشاورزی با کاهش تعرفه‌ ها و مالیات؛ 7) ارائه یارانه به تولید کنندگان؛ 8) ایجاد بازارهای محلی آب؛ 9) گسترش بیمه محصولات کشاورزی؛ و 10) ایجاد مناطق آزاد اقتصادی از لحاظ اقتصادی بودن راهکارها و اقدامات سازگاری. نتیجه ‌گیری شده است که اقدامات مدیریتی و نرم‌افزاری نسبت به اقدامات خاص زراعی مانند توسعه و معرّفی ارقام گیاهی متحمل به تغییرات اقلیمی و خشکسالی، نسبت سود به هزینه بالاتری دارند و اقتصادی ‌تر هستند. از رویکردهای کلی جهانی سازگاری با تغییر اقلیم در بخش آب کشاورزی، در ایران به رویکرد افزایش بهره‌وری در استفاده از آب و به طور عمده با کاربرد فناوری‌های نوین آبیاری، توجه و تاکید زیادی شده است. در حالیکه به سایر رویکردهای جهانی سازگاری نظیر ایجاد تغییرات در مدیریت سیستم‌های کشاورزی، استفاده از ابزارهای تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری، و ایجاد تغییرات نهادی و بهبود در روابط و هماهنگی‌های سازمانی، توجه کمتر شده و یا اصلا توجه نشده است.

elaborating global views and approaches in adapting to climate change in the agricultural water

strategies and approaches resulting from global climate change (cc) adaptation studies in the agricultural water sector are classified as follows: a) strategies that seek to utilize new technologies in water management، b) strategies that aim to change the management of agricultural systems، c) strategies that focus on improving decision-making tools، andd) strategies in which institutional changes are considered. based on these general approaches، the specialized approaches of global organizations and institutions (such as fao، etc.) for adaptation in the water and soil sectors are: 1) approaches related to water management (applying new irrigation methods and technologies and maintaining soil moisture); 2) approaches related to soil and land management (enhancing reversibility and resilience، increasing soil organic matter، reducing tillage، and maintaining permanent soil cover through conservation agriculture، monitoring and evaluating land cover، adopting indigenous methods، and promoting the participation of local communities); 3) conservation of agricultural biodiversity in agricultural development (utilizing native plants and developing and adopting cultivars resistant to environmental stresses (salinity، drought، etc.)); 4) modifications in cropping patterns; 5) climate monitoring and forecasting; 6) placing special emphasis on creating incentives for the production of agricultural products by reducing tariffs and taxes; 7) providing subsidies to producers; 8) creating local water markets; 9) expanding agricultural insurance; and 10) establishing free economic zones. from the economic perspective of adaptation measures and actions، it has been concluded that management-based and software-driven measures have higher benefit-to-cost ratios and are more economical than agronomic measures، such as the development and introduction of climate change- and drought-tolerant crop varieties. among the general global approaches to climate change adaptation in the agricultural water sector، iran has placed significant emphasis on improving water use efficiency، mainly through the application of new irrigation technologies. meanwhile، other global adaptation approaches—such as modifying agricultural system management، utilizing decision-making tools، implementing institutional changes، and enhancing organizational relationships and coordination—have received less attention or have been neglected altogether.