تاملی در توحید ربوبی در آیه 22 سوره انبیا از منظر علامه طباطبایی و شهید مطهری

مقاله پیش رو چیستی نوع وحدت مستفاد از آیه 22 سوره انبیاء را از دیدگاه دو اندیشمند برجسته معاصر؛ علامه طباطبایی و استاد شهید مطهری تبیین و مورد بررسی قرار داده است. سوال اصلی تحقیق آن است که دلالت مطابقی آیه مذکور کدامیک از اقسام توحید را ثابت میکند. از دیدگاه علامه طباطبایی با توجه پذیرش خداوند به معنای واجب الوجود و تفویض اختیار تدبیر به صورت مستقل به ارباب انواع از سوی مشرکان، آیه شریفه در صدد نفی شرک در ساحت توحید ربوبی  بوده و به دلالت مطابقی به نفی شرک ذاتی اشاره ندارد لذا بر اساس نظم کلی و واحد جهان و اختلاف ذاتی رب النوع، تباین تدبیر قطعی بوده و پیامد آن فساد در عالم است. از دیدگاه استاد مطهری آیه شریفه به برهان تمانع اشاره داشته و بر اساس سه اصل فلسفی، توحید ذاتی به معنای تعدد الهه را نفی میکند. مقاله حاضر با روش تحلیل عقلی به بررسی دو دیدگاه فوق پرداخته و با نشان دادن آسیبهای آن، بدین نتیجه رهنمون شده است که آیه شریفه نیازمند تقریری جدید درباره استلزام تعدد الهه و فساد عالم است

a reflection on the runbubi unity of god in verse 22 of surah anbiya from the perspective of allama tabatabai and shahid motahari

the following article explains and examines the type of rububi unity derived from the verse 22 of surah anbiya from the perspective of two prominent contemporary thinkers; allama tabataba'i and professor shahid motahari. the main question of the research is which type of unity does the correspondingimplication of the mentioned verse prove. from allama tabataba'i'sperspective, considering the acceptance of god as the necessary existence, andthe delegation of the authority of independent planning to the lords of the kindsby the polytheists, the noble verse seeks to negate polytheism in the field of therububi unity of god and does not refer to the negating essential polytheism in acorrespondence signification. therefore, based on the general and unified orderof the world and the essential difference of the lords of the kinds, thedivergence of planning is certain, the fact that would lead to the corruption inthe world. from the perspective of professor motahari, the verse refers to theargument of tamanu` and, based on three philosophical principles, denies theessential monotheism, that is the plurality of gods. the present article examinesthe above two views using the method of rational analysis and, by showingtheir disadvantages, leads to the conclusion that the verse requires a newinterpretation regarding the implication of the plurality of gods and thecorruption of the universe.