بررسی اشکالات برهان عدالت در اثبات معاد

برهان عدالت یکی از دلایل عقلی اثبات معاد است. متکلمان شیعه برای این برهان چهار تقریر ارائه کرده‌اند: لزوم تفکیک گناه‏کار و بی‏گناه، ناممکن بودن اجرای عدالت در جهان طبیعت، لزوم وفای به وعده و لزوم پرداخت عوض در برابر تکلیف.  پژوهش حاضر به این مسئله می‌پردازد که این تقریرها با چه اشکال‌هایی روبر هستند و آیا این اشکال‌ها برهان عدالت را بی‌اعتبار می‌کند؟ از گذر بررسی‌های انجام شده که به روش توصیفی و انتقادی سامان یافته هفت اشکال معرفی شده‌اند: نفی استقلال عقلی و جدلی بودن استدلال، بی‌معنایی ظلم برای خداوند، اعتباری بودن حسن و قبح، امکان رفع ظلم در جهان طبیعت، عدم لزوم تبعیت احکام از مفاسد و مصالح واقع و ناتوانی از اثبات معاد اسلامی. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هیچ یک از اشکال‌ها سبب نمی‌شود صلاحیت این برهان به عنوان دلیلی برای اثبات زندگی پس از مرگ و نا محدود بودن آن در کنار دیگر دلائل از بین برود.

explaining the argument of justice to prove the resurrection and examining the problems with it

the justice argument is one of the rational reasons for proving resurrection. shiite theologians have presented four expressions of this argument: the necessity of distinguishing between the guilty and the innocent, the impossibility of implementing justice in the natural world, the necessity of keeping promises, and the necessity of paying compensation forobligations. the present study addresses the issue of what objections theseexpressions face and do these objections invalidate the justice argument?through the studies conducted, which were organized in a descriptive andcritical manner, seven problems have been introduced: the denial ofrational independence and the argument's polemical nature, themeaninglessness of injustice for god, the pure mentality of good and evil,the possibility of eliminating injustice in the natural world, the lack ofnecessity for following the rules in the case of real corruptions andinterests, and the inability to prove the islamic resurrection. the findings ofthe study show that none of the objections may oppose the validity of thisargument as a reason for proving life after death and its eternity alongsideother reasons.