مقایسه و محاسبه دوز انتگرال قلب در رادیوتراپی مری با سه انرژی فوتون متفاوت به کمک تصاویر سیمولیشن CTو طرح درمان کامپیوتری

مقدمه : سرطان مری یکی از سرطان های رایج در کشور ایران است ، بطوری که ایران در زمره کشورهایی است که بالاترین بروز را دارد . رادیوتراپی مری یکی از روشهای شناخته شده غیر جراحی و شیمی درمانی است که با هدف درمان رادیکال یا پالییتیو بکار می رود . حفظ اندامهای قلب و نخاع که در برابر دوز اشعه حساس و بحرانی تلقی می شوند ، ضروری واز عوامل محدود کننده در درمان می باشد ،‌ بدین گونه که دوز دریافتی آنها نباید بیش از حد تحمل باشد . در رادیوتراپی ، جهت درمان سرطان مری از تکنیکهای مختلف استفاده می شود . از بین آنها تکنیک دو میدان مقابل - موازی ( pop) در خیل یاز مراکز رادیوتراپی رایج است . تقریبا در 3÷2 از کل جلسات تا تمام جلسات درمان ممکن است از این تکنیک استفاده شود . متاسفانه بکارگیری این تکنیک باعث می شود که قسمت زیادی از نخاع و قلب در میدان تابش قرار گیرد و موفقیت درمان این سرطان به دوز تحمل قلب و نخاع که ازعوامل محدود کننده می باشند ، بستگی دارد . مواد و روشها : در این بررسی 10 بیمار مبتلا به s.c.c‌ مری که نیازمند به رادیوتراپی خارجی بوده اند انتخاب وبرای تمام آنها تصویربرداری سی تی اسکن انجام شد . داده های بیماران بااستفاده از دیجیتال ساز به کامپیوتر طرح درمان وارد و طرح نقشه درمان برای هر بیمار در 3 کیفیت باریکه مبالت 60 ، اشعه ایکس 6 و 10 مگاولت بدست آمد . وضعیت هندسی و پرتوتابی در همه موارد یکسان در نظر گرفته شد . دوز جذبی هدف درمان ( مری ،‌قلب ، دوز انتگرال و هیستوگرام آنها ( dhv) در تمام موارد اندازه گیری و برای محاسبه سطوح و حجمها یک برنامه نرم افزاری نوشته شد که با دقت زیاد این کار ار انجام می دهد .نتایج : ماگزیمم دوز نقطه ای در قلب نسبت به دوز نقطه مرجع 140، 125 و 115 درصد به ترتیب در کبالت 60 ، 6 و 10 مگاول بدست آمد . دوز انتگرال قلب برای بیماری که بیشتری ضخامت قدامی - خلفی را داشت برای باریکه کبالت 60 ، باریکه 5 و 10 مگاولت به ترتیب 33/55 ، 17/54 و 66/51 گری کیلوگرم محاسبه گردید . اگر بجای کبالت 60 از باریکه فوتون 10 مگاولت استفاده شود . کاهش 7%‌ و چنانچه 6 مگاولت بکارگرفته شود کاهش 2%‌در ماکزیمم دوز نقطه ای در قلب مشاهده می گردد . استفاده از اشعه 10 مگاولت دوز انتگرال قلب را تا میزان 5% نسبت به اشعه 6 مگاولت کاهش می دهد . بحث و نتیجه گیری: با توجه به افزایش دوز انتگرال قلب و نخاع در انرژیهای پایینتر ، در بیماران درشت اندام و یا تومورهای عمقی استفاده از شتاب دهنده هایی با انرژیهای بالاتر اجتناب ناپذیر است . با وجود اینکه ماشین کبالت در کشورهای در حال توسعه دارای امتیازاتی است ولی برای تومورهای با عمق کمتر مناسب می باشد .