تاثیر برنامه آموزش دارو درمانی بدون آسیب بر سطح آگاهی و عملکرد بیماران دیابتی نوع دو

 مقدمه: امکان آسیب های جدی به بیمار با مصرف نادرست داروها وجود دارد لذا توجه به ایمنی مصرف داروها حائز اهمیت است.در مطالعه حاضر تاثیر آموزش دارو درمانی بدون آسیب  بر سطح آگاهی و عملکرد بیماران دیابتی نوع 2 در برنامه های مراقبت های بهداشتی اولیه مورد ارزیابی قرار گرفت. مواد و روش کار: این مطالعه از نوع تجربی (experimental) بود. یک مرکز شهری و یک مرکز روستایی از داروخانه های شبکه های اسلامشهر و ری و یک مرکز شهری مرکز بهداشت جنوب تهران (فاقد داروخانه روستایی می باشد)  به صورت تصادفی انتخاب و تعداد نمونه ها برمبنای جمعیت تحت پوشش مراکز تعیین گردید حجم نمونه 496 برآورد شد.انتخاب نمونه های آزمون و شاهد در هر داروخانه نیز در هنگام مراجعه بیمار بصورت تصادفی انجام شد. ابزار سنجش در این پژوهش پرسشنامه محقق ساخته بود که پس از سنجش روایی (نظر متخصصان) و پایایی (آلفای کرونباخ بالای 0/7)، جهت تکمیل اطلاعات بیماران از آن استفاده شد، پرسشنامه دارای 2 بخش دموگرافیک و سنجش آگاهی و عملکرد افراد در رابطه با دارو درمانی بدون آسیب شامل 2 حیطه و 5 سازه مشتمل بر (1- شروع مصرف دارو 2-مصرف داروی خود 3- اضافه شدن دارویی دیگر4 - مرور داروهای خود 5-ق طع مصرف دارو) بود. مداخله آموزشی شامل آموزش چهره به چهره و تحویل پمفلت بود.یافته ها: از 496 نفر در مطالعه 277 نفر 55/8 به گروه آزمون و 219 نفر44/2به گروه شاهد تعلق داشتند. از نظر اطلاعات دموگرافیک به جز مدرک تحصیلی p = 0.046 نزدیک به 0/05 تفاوت معنی دار بین گروه آزمون و شاهد نبود و 2 گروه همگن بودند. مقایسه میانگین نمره آگاهی پس از مداخله بین گروه آزمون و شاهد، با آزمون من ویتنی p=0.001 و مقایسه میانگین نمره عملکرد قبل و بعد از مداخله در گروه آزمون با آزمون ویلکاکسون p < 0.001 معنی دار بود.نتیجه گیری: آموزش دارو درمانی بدون آسیب در زمینه دیابت نوع 2 در سطح مراکز بهداشتی اولیه باعث افزایش آگاهی و عملکرد بیماران می شود.

the effect of harm-free pharmacotherapy training program on awareness and performance of type 2 diabetic patients

objective(s): there is a possibility of serious harm to the patient with misuse of drugs, so it is important to pay attention to the safety of drug use. in this study, the effect of non-harm drug therapy education on the level of knowledge and performance of type 2 diabetic patients in primary health care programs was evaluated.methods: this was an experimental study covering urban and rural health centers in tehran. health center were randomly selected and the number of samples were determined based on the population density covered by the centers. the sample size was estimated to be 496, and the selection of intervention and control samples in each pharmacy was done randomly when the patient visited. the measurement tool in this research was a self-designed questionnaire including 2 areas of drug therapy without injury, and 5 structures (1-starting drug use, 2-taking own drug, 3-adding another drug, 4-reviewing own drugs, 5-discontinuing drug use).and the educational intervention included face-to-face training and delivery of pamphlets.results: the data for 496 patients (277 the intervention group and 219 the control group) were assessed. in terms of demographic information, except for educational qualification (p = 0.046), there was no significant difference between the intervention and the control group. comparison of the average score of awareness after the intervention between the study groups was significant (p=0.001). also the comparison of the average performance score before and after the intervention in the test group (p < 0.001) was significant.conclusion: education of drug therapy for patients with type 2 diabetes at primary health centers increases the awareness and performance of patients.