مقایسه مدل چند شاخصی چند علیتی و تحلیل عاملی چند گروهی در پرسشنامه سواد سلامت بزرگسالان در جمعیت روستایی ایران

مقدمه: امروزه روش‌های گوناگونی جهت تحلیل عملکرد افتراقی و ارزیابی یکسان بودن درک افراد از سوالات پرسش‌نامه در زیر گروه‌های متفاوت وجود دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به مدل‌ عاملی تاییدی چند گروهی (mg-cfa) و مدل چند شاخصی چند علیتی (mimic) اشاره نمود. هدف این مطالعه بررسی و مقایسه درک زنان و مردان بزرگسالان جمعیت روستایی ایران از پرسشنامه سواد سلامت است.مواد و روش کار: در این مطالعه مقطعی، 5675 نفر از روستائیان ساکن در استانهای آذربایجان شرقی، خراسان رضوی، سیستان و بلوچستان، مازندران و فارس با استفاده از نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند. تحلیل عاملی تاییدی و ارزیابی هم ارزی اندازه‌گیری بر اساس جنسیت‌ با استفاده از روش‌های  mimicو mg-cfa برای پرسشنامه سواد سلامت بزرگسالان ایرانی (helia) با استفاده از نرم‌افزارهای mplus  و amos صورت پذیرفته است.یافته‌ها: میانگین کلی نمره پرسشنامه سواد سلامت در مجموع در سطح پایینی قرار دارد. 59.64±22.85این میانگین، تفاوت معناداری را در زنان و مردان نشان نداده است. p=0.624میانگین کلی نمره پرسشنامه سواد سلامت در افرادی با تحصیلات دانشگاهی، شاغل و مجردها به طور معنادار بالاتر از سایرین بوده است. p<0.001 نتایج حاصل از برازش مدل mg-cfa بیانگر وجود تحلیل عملکرد افتراقی در گویه های 10، 22، 28 و 29 و برازش مدل mimic بیانگر وجود تحلیل عملکرد افتراقی در گویه های 1، 4، 26 و 27 پرسشنامه است.نتیجه‌گیری: با برجسته کردن تفاوت‌های جنسیتی در درک گویه‌های پرسشنامه سواد سلامت، یافته‌های ما بر نیاز به رویکردهای متناسب فرهنگی، جهت ارزیابی سواد سلامت و توسعه مداخلات هدفمند برای ارتقای سواد سلامت در میان جوامع روستایی ایران تاکید می‌کند.

the health literacy instruments for adults (helia): comparison of the multiple indicators multiple causes (mimic) model and multi-group confirmatory factor analysis (mg-cfa)

objective(s): currently there are various methods to analyze differential item functioning(dif) and to evaluate the similarity of people’s understanding of a questionnaire’s items in different subgroups, among them are the multi-group confirmatory factor model (mg-cfa) and the multiple indicators multiple causes (mimic). the purpose of this study was to investigate and compare the perception of adult women and men of the rural population of iran on health literacy instrument for adults (helia).methods: in this cross-sectional study, a sample of 5675 adults from east azarbaijan, khorasan razavi, sistan and baluchistan, mazandaran, and fars provinces was selected through a multi-stage cluster sampling technique. confirmatory factor analysis and evaluation of equivalence of measurement based on gender using mimic and mg-cfa methods for the helia has been done using m-plus and amos software.results: the overall mean (sd) score of the helia was at a low level (59.64±22.85). the mean score did not show a significant difference in men and women (p=0.624). the overall mean score of the helia was significantly higher in people with university education, employed, and unmarried people (p<0.001). the results of the mg-cfa model fitting indicated the presence of dif in items 10, 22, 28, and 29, and the mimic model fitting indicates the presence of dif in items 1, 4, 26, and 27 of the questionnaire.conclusion: by highlighting gender differences in the understanding of helia items, our findings emphasize the need for culturally appropriate approaches to assess health literacy and develop targeted interventions to promote health literacy among rural communities in iran.