تاثیر مداخله آموزشی مبتنی بر الگوی اعتقاد بهداشتی بر رفتارهای تغذیه‌ای سالمندان مبتلا به کبد چرب غیرالکلی شهر تهران

مقدمه: کبد چرب الکلی یکی از مشکلات شایع است. با توجه به افزایش جمعیت سالمندان این مطالعه با هدف تعیین تاثیر مداخله آموزشی مبتنی بر الگوی اعتقاد بهداشتی بر رفتارهای تغذیه‌ای سالمندان مبتلا به کبد چرب غیر الکلی ساکن تهران انجام شد.مواد و روش‌ کار: این پژوهش نیمه تجربی روی 156 نفر از سالمندان مبتلا به کبد چرب مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شرق، شمال و شمیرانات تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی صورت گرفت. افراد به صورت تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل قرار گرفتند. داده ها توسط پرسشنامه محقق ساخته که اعتبار و پایایی آن کسب شده بود، جمع آوری گردید .مداخله آموزشی براساس مدل اعتقاد بهداشتی و طی 5 جلسه فقط برای گروه مداخله ارائه شد. یک ماه بعد از مداخله داده‌ها در نرم افزار spss 26 با استفاده از شاخص‌های توصیفی و آزمون‌های آماری توصیف و تجزیه و تحلیل شد.یافته‌ها: میانگین سن شرکت کنندگان گروه مداخله 3/68±64/47 سال و گروه کنترل 5/3±65/32 سال بود. اکثریت سالمندان در دو گروه زن، بدون سابقه آموزشی، متاهل، خانه‌دار، با سطح تحصیلات دیپلم بودند. با مقایسه میانگین های امتیازات دو گروه در قبل و بعد از مداخله فقط بین امتیازات نگرش(p=0.011)، موانع درک شده (p=0.034) و راهنما برای عمل(p=0.002)، تفاوت معنادار آماری مشاهده شد.نتیجه‌گیری: طراحی و اجرای برنامه آموزشی مبتنی بر الگوی اعتقاد بهداشتی  با تاثیر بر نگرش و سازه‌های راهنما برای عمل و موانع درک شده، در ارتقای رفتار تغذیه‌ای سالمندان مبتلا به کبد چرب غیرالکلی موثر است.

the effect of an educational intervention based on the health belief model on nutritional behaviors of the older people with non-alcoholic fatty liver disease

objective(s):  this study was conducted aiming to assess the effect of an educational intervention based on the health belief model on the nutritional behaviors of the elderly with non-alcoholic fatty liver disease.methods: this semi-experimental research was conducted on 156 elderly participants (intervention and control groups) with fatty liver referred to comprehensive health service centers covered by the shahid beheshti university of medical sciences, tehran, iran. the data was collected by a valid questionnaire. the educational intervention based on the health belief model was presented during 5 sessions only for the intervention group. one month after the intervention, the data was analyzed using descriptive and statistical tests.results: the mean age of the participants in the intervention group was 64.47±3.68 years and it was 65.32±5.3 years in the control group. the majority of the elderly in both groups were women, married, housewives, and having secondary educational level. by comparing the mean scores of the two groups before and after the intervention, only significant statistical differences were observed for attitude (p=0.011), perceived barriers (p=0.034) and cues to action (p=0.002).conclusion: the design and implementation of an educational program based on the health belief model could influence attitude, perceived barriers and cues to action that might possibly improve the nutritional behavior of the elderly with non-alcoholic fatty liver disease.