تبیین مسائل فرآیند تدوین بودجه‌ بخش سلامت در جمهوری اسلامی ایران

مقدمه: با توجه به آن‌که دولت بصورت مستقیم بخش قابل توجهی از منابع نظام سلامت را فراهم کرده و بخش قابل توجهی از کالا و خدمات سلامت را ارائه می‌کند و به‌صورت غیرمستقیم تنظیم‌گر بخش خصوصی و منابع آن است، یکی از راه‌های بهبود نظام سلامت، اصلاح فرآیند بودجه‌ریزی سلامت است. فرآیند بودجه‌ریزی از چهار مرحله‌ی تدوین، تصویب، اجرا و نظارت تشکیل می‌شود که در این مطالعه به مسئله‌شناسی بخش تدوین پرداخته شده‌است.مواد و روش کار: در این مطالعه توصیفی، پس از مرور ادبیات موجود، داده‌ها از طریق 11 مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان نظام سلامت گروآوری شد. مصاحبه‌ها پیاده‌سازی و وارد نرم‌افزار مکس‌کیودا (maxqda) شد. در ادامه به منظور تحلیل داده‌ها از روش تحلیل مضمون استفاده شد.یافته‌ها: در ابتدا 400 کد شناسایی شد که پس از چند مرحله غربال 310 کد باقی ماند. مسائل تدوین بودجه سلامت در 18 مضمون سازمان‌دهنده دسته‌بندی شدند. مهم‌ترین مسائل بخش تدوین از لحاظ تعداد تکرار کد‌های مربوط به مضامین سازمان‌دهنده «مقدار بودجه و توزیع»، «سیاست‌ها و اولویت‌ها»، «سازمان برنامه» و «سامانه‌ها و شفافیت» بود.نتیجه‌گیری: بخشی از مسائل تدوین بودجه سلامت مانند ناپایداری منابع و درآمد‌های پایین، ریشه در اوضاع کلان اقتصادی کشور دارد که خارج از نظام سلامت است و بخشی دیگر، صرف‌نظر از اصلاحات نظامات بالادستی، درون فرآیند تدوین بودجه سلامت وجود دارد. میزان بودجه سلامت و نحوه توزیع آن، فقدان راهبرد کلان و عدم ارتباط بودجه با اسناد بالادستی و برنامه‌های توسعه، عدم کارایی ساختار سازمان برنامه و نبود سامانه‌های اطلاعاتی و ثبتی از مهم‌ترین مسائلی هستند که فرآیند تدوین بودجه را متاثر نموده‌اند.

explanation of the problems of the health sector budgeting process in the islamic republic of iran

objective(s): considering that the government directly provides a significant part of the health system’s resources and provides a significant part of the health goods and services, and is indirectly the channelizer of the private sector and its resources, one of the ways to improve the health system is to reform the health budgeting process.  the budgeting process consists of four stages of formulation, approval, implementation and monitoring, which are discussed in this article.methods: in this descriptive study, after reviewing the existing literature, data were obtained through 11 semi-structured interviews with health system experts. the interviews were transcribed entered into maxquda software. thematic approach was used to analyze the data.results: 400 codes were identified, and after several stages of screening, 310 codes remained. health budget formulation issues were categorized into 18 themes. the most important issues in the compilation section were in terms of the number of repetitions of the codes related to the organizing themes of budget amount and distribution, policies and priorities, program organization and systems and transparency.conclusion: part of health budget formulation issues, such as the instability of resources and low incomes, are rooted in the macroeconomic situation of the country, which is out of the health system’s control. regardless of the amount of the health budget and its distribution method, the lack of a macro strategy and the lack of connection between the budget and the upstream documents and development plans, the inefficiency of the program organization structure, and the lack of information and registration systems are some of the most important issues that have affected the budget formulation process.