اضطراب و تعلیق فرزندآوری در بستر تغییرات اجتماعی

مقدمه: فرزندآوری شاخص توسعه پایدار برای کشورهایی است که سطح جانشینی پایینی دارند. از آنجا که در ایران باروری به زیر سطح جانشینی رسیده است، واکاوی و کشف علل عدم فرزندآوری برای اصلاح با رفع موانع، ضروری به نظر می رسد. با توجه به روند کاهشی باروری در استان فارس، این مقاله بیشتر به دنبال واکاوی عوامل فرهنگی مرتبط با این پدیده در بین زنان و مردان دارای همسر است.مواد و روش کار: در پژوهش حاضر از روش‌شناسی کیفی و راهبرد نظریه زمینه‌ای با رهیافت نظام‌مند کوربین و استراوس با هدف واکاوی عوامل فرهنگی بازدارنده فرزندآوری در استان فارس استفاده و در سال 1402 اجرا شد. مشارکت‌ کنندگان را 32 زن و مرد متاهل بدون فرزند یا حداقل دارای یک فرزند تشکیل می‌دهند که به صورت هدفمند و به شیوه نمونه‌گیری نظری انتخاب‌ شده‌اند. داده ها با استفاده از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته جمع آوری و به شیوه کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که مشارکت‌کنندگان با نوعی اضطراب و تعلیق در فرزندآوری مواجه‌اند. بدین معنا که فرزندآوری را فرآیندی همراه با ترس و اضطراب تلقی کرده و به همین دلیل با وجود تمایل به فرزندآوری، این فرآیند برای آنان در حالت تعلیق باقی مانده است. مقوله های این اضطراب و تعلیق  شامل: خردگرایی در فرزندآوری (رشد ارزش های فردی در بین زوجین)، بازاندیشی فرهنگی (نگاهی متفاوت به فرهنگ و دگرگونی ارزش های فرهنگی)، ادراک مخاطره (نگرانی از زندگی در جامعه پر مخاطره) و نابرابری جنسیتی (نابرابری تقسیم وظایف مرد و زن) هستند.نتیجه گیری: فرزندآوری در جامعه در حال گذار ایران، پیچیده و مرتبط با دلالت‌های چندگانه اجتماعی و فرهنگی است. هرچند سیاستگذاری با در نظرگرفتن جنبه های اقتصادی فرزندآوری مهم است، اما به نظر می‌رسد که زمینه‌های اجتماعی و فرهنگی پیچیده‌تری در این زمینه دخیل است که نیازمند توجه سیاستگذاران می‌باشد. 

anxiety and suspension of childbearing in the context of social changes: a qualitative study

objective(s): childbearing is an indicator of sustainable development for countries that have a low level of succession. since fertility in iran has reached below the replacement level, it seems necessary to analyze and discover the causes of childlessness in order to improve it by removing the obstacles. considering the decreasing trend of fertility in fars province, this article seeks to analyze the cultural factors related to this phenomenon among married men and women.methods: a qualitative study conducted in fars province in 2023. the participants were married men and women without or with one child, and the data were collected using a semi-structured interviews. data analysis was done by grounded theory method.results: the data analysis showed that the participants were facing anxiety and suspense in having children. this means that having children was considered a process accompanied by fear and anxiety, and for this reason, despite the desire to have children, this process remains in a state of suspension. the categories of this anxiety and suspense were: individualism (the growth of individual values among couples), cultural reflection (a different look at culture and the transformation of cultural values), risk perception (worry about living in a risky society) and gender inequality (the inequality of tasks between men and women).conclusion: childbearing in iran’s transitioning society is complex and related to multiple social and cultural implications. although policymaking is effective on economic dimensions, it seems that more complex social and cultural contexts are involved, which require the attention of policymakers.