عوامل تاثیرگذار بر توزیع جغرافیایی پزشکان: یک مطالعه مرور حیطه ای

مقدمه: توزیع پزشکان در مناطق جغرافیایی مختلف بر دسترسی مردم به خدمات سلامت اثرات نامطلوبی می گذارد. توزیع پزشکان در مناطق مختلف تحت تاثیر مولفه های مختلفی است که در مطالعات مختلف به آن پرداخته شده است. باتوجه به اینکه تاکنون مطالعه به مرور این عوامل نپرداخته است. این مطالعه با هدف شناسایی عوامل موثر بر توزیع جغرافیایی پزشکان در کشورهای مختلف انجام شد.مواد و روش کار: یک مرور حیطه ای براساس چارچوب arkesy و o'malley  با استفاده از کلیدواژه های مرتبط با توزیع و پزشکان در پنج پایگاه داده ای انگلیسی و فارسی (web of sciences، pubmed، scopus، sid، google scholar) بین سال های 2000 تا 2023 انجام شد. تمام مقالات چاپ شده از نوع اصیل و مروری به زبان انگلیسی و فارسی وارد مطالعه شدند. ابتدا مطالعات براساس عنوان و چکیده غربالگری شدند و در مرحله بعد متن کامل مقالات بازیابی شد. در نهایت داده ها با استفاده از یک چک لیست محقق ساخته استخراج شد و عوامل شناسایی شده با استفاده از تحلیل موضوعی تحلیل شد. یافته ها: بعد از حذف مقالات تکراری 122 مقاله وارد مرحله غربال عنوان و چکیده شدند که 50 مقاله براساس متن کامل مطالعه شدند. در نهایت براساس معیارهای ورود و خروج 17 مطالعه وارد تحلیل نهایی شدند. مطالعات وارد شده در کشورهای مختلف انجام شده بودند. در تحلیل مولفه ها و عوامل موثر در پراکندگی و توزیع پزشکان پنج موضوع اصلی شامل عوامل جمعیت شناختی و جغرافیایی، ویژگی های فردی و حرفه ای پزشک، عوامل اقتصادی و سیاسی، عوامل مربوط به سیستم سلامت و عوامل اجتماعی و فرهنگی پدیدار شد.نتیجه گیری: گستردگی مطالعات نشان می دهد که توزیع نابرابر پزشکان یکی مشکل جهانی است و اکثر کشورها با آن این مشکل مواجه هستند. یافته ها نشان داد که توزیع جغرافیایی پزشکان تحت تاثیر مولفه های زیادی قرار می گیرد که ضروری است توسط سیاست گذاران و مدیران مورد توجه قرار بگیرند. آن ها می توانند سیاست ها و مداخلاتی در جهت توزیع عادلانه پزشکان براساس این عوامل توسعه  کنند.

factors influencing geographical distribution of physicians: a scoping review

objective(s): maldistribution of physicians in different areas has detrimental impacts on people's access to health services. the distribution of physicians in different regions are influenced by various factors. therefore، this study was carried out with the aim of identifying factors and components affecting the geographical distribution of physicians in different countries.methods: a scoping review based on the framework of arkesy and o'malley was conducted using keywords related to distribution and physicians in five english and persian databases (web of sciences، pubmed، scopus، google scholar، sid) between 2000 and 2023. the original and review articles in english and persian were included in the study. first، the studies were screened based on the title and abstract، and in the next step، the full text of the articles was reviewed. finally، data were extracted using a self-designed checklist. the identified factors were analyzed using thematic analysis.results: after removing duplicates، 122 were identified. of these 50 articles were reviewed. finally، based on the inclusion and exclusion criteria، 17 studies were included in the final analysis. the included studies were conducted in different countries. in the analysis of the components and factors affecting the dispersion and distribution of physicians، five main themes emerged including demographic and geographic factors، personal and professional characteristics of the physicians، social، economic and political factors، factors related to the health system and social and cultural factors.conclusion: the findings showed that the unequal distribution of physicians is a global problem and most countries were struggling such a problem. the findings showed that the distribution of physicians is influenced by many factors that must be taken into consideration by policy makers and managers. they should develop and design policies and interventions for equitable distribution of physicians.