ارزیابی میزان پاسخگویی نظام سلامت در ایران: یک فراتحلیل

مقدمه: بهبود عملکرد غیرپزشکی نظام‌های سلامت جزء جدا نشدنی افزایش رفاه مردم و همچنین رسالت عمومی و نهایی نظام سلامت است. پاسخگویی، پاسخ به انتظارات منطقی افراد در مورد جنبه‌های غیر بالینی نظام سلامت است. این پژوهش با هدف ارزیابی میزان پاسخگویی نظام سلامت در ایران انجام شد.مواد و روش کار: این مطالعه فراتحیل بر اساس مستندات به‌ دست‌آمده از بانک‌های اطلاعاتی sid، magiran، pubmed، science direct، web of science و موتور جستجو google scholar از سال 2000 تا ماه می2023 با استفاده از کلیدواژه‌های نظام سلامت، پاسخگویی و ایران انجام گرفت. بعد از بررسی دقیق مطالعات مرتبط، در نهایت 26 مطالعه وارد فراتحلیل شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار  stata  آنالیز و سطح معنی‌داری آزمون‌ها  0/05>p در نظر گرفته شد.یافته‌ها: پس از ترکیب نتایج مطالعات برگزیده، میزان پاسخگویی کلی در ایران 0/65 (95%ci) بود. ابعاد کرامت انسانی با 0/68، حمایت اجتماعی با 0/67 بیشترین و ابعاد حق انتخاب با0/51 و استقلال با 0/55کمترین پاسخگویی را داشتند. همچنین بیمارستان‌های تامین اجتماعی با 0/74 و بیمارستان‌های خصوصی با 0/71 بیشترین پاسخگویی را داشته‌اند. پاسخگویی در مطالعات انجام‌ شده قبل از اجرای طرح تحول سلامت 0/66 و پاسخگویی بعد از اجرای طرح تحول سلامت 0/62 ارزیابی گردید. نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که نظام سلامت ایران از پاسخگویی متوسطی در برابر نیازهای غیربالینی جامعه برخوردار است و با توجه به اهمیت پاسخگویی و تاثیر آن بر کیفیت زندگی، نیاز به برنامه‌ریزی‌ها و مداخلات اثربخش در زمینه ارتقای پاسخگویی سیستم سلامت کشور ضروری است.

assessing the responsiveness of health system in iran: a meta-analysis study

objective(s): improving the non-medical performance of health systems is an integral part of increasing people's well-being، which is the general and ultimate mission of the health systems. responsiveness is a response to the reasonable expectations of people about non-clinical aspects of the health system. this study aimed to evaluate the responsiveness of health system in iran.methods: electronic databases including scientific information database (sid)، magiran، pubmed، scopus، science direct، web of science and google scholar were searched to retrieve relevant papers that have been published during 2000 to may 2023 using the keywords of health system، responsiveness and iran. after a detailed review of related studies، finally 26 papers were included in the meta-analysis. data were analyzed using stata software and significance level of the tests was considered p˂0.05.results: the overall responsiveness rate in iran after combining the results of the selected studies was 0.65. dimensions of human dignity and social support had the highest responsiveness score (0.68، and 0.67، respectively). also، the right to choose with 0.51 and autonomy with 0.55 had the least responsiveness score. additionally، social security and private hospitals had shown the highest level of responsiveness (0.74 and 0.71، respectively).  responsiveness in the studies conducted before the implementation of the health transformation plan (htp) was evaluated as 0.66 and it was 0.62 after the htp.conclusion: the results of this study showed that iran's health system has moderate responsiveness to the non-clinical needs of society. considering the importance of responsiveness and its impact on the quality of life، improving the responsiveness of the country's health system is essential through effective planning and interventions.