عوامل مرتبط با باور و عملکرد مادران در پیشگیری از آسیب‌های ناشی از حوادث کودکان زیر 5 سال: کاربرد مدل اعتقاد بهداشتی

مقدمه: آسیب های ناشی از حوادث  یکی از مشکلات دوران کودکی، در سراسر جهان است. مطالعه حاضر با هدف بررسی عوامل مرتبط با باور و عملکرد مادران در پیشگیری از آسیب های ناشی از حوادث در کودکان زیر پنج سال با استفاده از مدل اعتقاد بهداشتی انجام شده است.مواد و روش کار: این مطالعه توصیفی تحلیلی بر روی 201 نفر از مادران دارای فرزند زیر 5 سال که به صورت تصادفی از مراکز بهداشتی درمانی شهر اراک در سال 1401-1400 انتخاب شدند اجرا شد. جمع آوری اطلاعات از طریق پرسشنامه چهار قسمتی متشکل از اطلاعات دموگرافیک، سوالات آگاهی، سازه های مدل اعتقاد بهداشتی و پرسشنامه سوابق آسیب قبلی صورت گرفت. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون های تی تست، آنوا، کای اسکوئر ، همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی انجام شد.یافته ها: میانگین سنی مادران مورد مطالعه (7/24) 33/84 سال و میانگین سنی کودکان آنها (16/48) 48/23 ماه بود. در این مطالعه آگاهی مادران (14/74) 40/06 ( از 100 نمره) بود. همچنین سازه منافع درک شده (12/24) 80/08 و موانع درک شده (17/13) 64/41 به ترتیب بیشترین و کمترین نمره را (از 100 نمره) داشتند. ارتباط معنی داری میان تحصیلات با نمره حساسیت درک شده (p=0.002) و شدت درک شده (p=0.012) وجود داشت. سن کودک، حساسیت و منافع درک شده مجموعا 38%(r2=0.38) رفتار پیشگیرانه مادران را پیش بینی می کردند.نتیجه گیری: رفتار بهداشتی مادران در پیشگیری از آسیب های دوران کودکی به طور قابل توجهی تحت تاثیر میزان درک مادر از آسیب پذیری کودک و  فواید حاصل از اقدام به موقع و موثر برای کاهش خطرات احتمالی می باشد. پیشنهاد می شود برنامه های آموزشی مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی با تاکید بر ایجاد حساسیت درک شده و ارتقای منافع درک شده انجام پذیرد.

factors related to the belief and performance of mothers in preventing injuries among children under 5 years of age: application of the health belief model

objective(s): injuries among children are one of the problems of childhood worldwide. the present study aimed to assess the factors related to the belief and performance of mothers in preventing injuries among children under five years of age using the health belief model (hbm).methods: this was a descriptive study that conducted on 201 mothers with children under 5 years of age who were randomly selected from health centers in arak, iran in 2022-2023. data was collected through a four-part questionnaire consisting of demographic information, items on knowledge, questions related to constructs of the hbm, and a questionnaire on previous injury records. data were analyzed by using t-test, anova, chi-square, pearson correlation and linear regression.results: the mean age of the mothers was 33.84±7.24 years and it was 48.23±16.48 months for children. the mean knowledge score of mothers was 40.06±14.74 (out of 100 marks). also, the mean score for perceived benefits (80.08±12.24) and perceived barrier (64.41±17.13) had the highest and lowest scores respectively (out of 100 scores). there was a significant relationship between education and perceived sensitivity score (p=0.002) and perceived severity (p=0.012). child's age, susceptibility, and perceived benefits predicted a total of 38% (r2=0.38) of mothers' preventive behavior.conclusion: the health behavior of mothers in preventing childhood injuries was significantly influenced by the mother's understanding of the child's vulnerability and the benefits of taking timely and effective action to reduce possible risks.