تبیین آموزه های اخلاقی از طریق خلق شخصیت های زن در دفتر مثنوی معنوی از مولوی با رویکرد دور هرمنوتیکی

زمینه: مولوی در مثنوی معنوی به صورت هدفمند از زنان سخن گفته و با شخصیت پردازی های متنوع سعی کرده است بسیاری از خویش کاری ها و کنش های اخلاقی را از این طریق در اختیار مخاطبان خود قرار دهد. او برای تحقق این هدف به منابع گوناگون فکری توجه داشته است. مسالۀ اصلی تحقیق حاضر این است که نشان داده شود مولوی در تبیین شخصیت زنان در مثنوی معنوی به صورت ارجاعی از قرآن به عنوان منبع فکری اصلی بهره گرفته است. برای تبیین بهتر این یافته از مبانی نظریۀ دور هرمنوتیکی استفاده شده است. روش تحقیق نیز، توصیفی- تحلیلی و با استناد به منابع کتابخانه ای است.نتیجه گیری: به نظر می رسد با تکیه بر نظریۀ دور هرمنوتیکی، آموزه های اخلاقی مندرج در قرآن به مثابه دوری از ادوار هرمنوتیک اخلاق در سرودۀ مولوی بازتاب داشته است. شاعر مجموعه ای از بایدها و نبایدهای اخلاقی همچون‌: «خدامحوری؛ قناعت ورزی؛ صلح دوستی و گفتگو؛ پاکدامنی و تعهدورزی؛ محبت ورزی به همدیگر؛ ازدواج با زنان صالح» را در افقی وسیع از تجربه های دینی و اجتماعی در چهارچوب پدیدۀ اخلاقی میان لایه های گوناگون جامعۀ انسانی به ویژه زنان نمودار ساخته است. زیست جهان اخلاقی قرآن (دور اول هرمنوتیکی)، صدر اسلام بوده و زیس ت جهان اخلاقی مثنوی (دور دوم هرمنوتیکی)، سده هفتم و در زمان یورش مغولان به فلات ایران است. بنابراین، آموزه های اخلاقی در مثنوی که با محوریت شخصیت های زن سروده شده اند، در امتداد نهادینه شدن خود از دور اول به دور دوم قرار دارند. 

explaining moral teachings through the creation of female characters in rumi's spiritual masnavi with a hermeneutic approach

background: molavi has purposefully spoken about women with various personalities in his spiritual masnavi, and has tried to provide his audience with many selfish actions and moral actions in this way. he has paid attention to various intellectual resources to achieve this goal. the main issue of the present research is to show that molavi has used the qur’an as the main intellectual source in the explanation of the character of women in the spiritual masnavi. to better explain this finding, the basics of the hermeneutic round theory have been used. the research method is descriptive-analytical and based on library sources.conclusion: it seems that according to the theory of hermeneutic period, the moral teachings contained in the qur’an as a distance from the hermeneutic periods of ethics have been reflected in molavi’s poem. the poet is a collection of moral dos and don’ts such as: god-centeredness; contentment; peace and dialogue; chastity and commitment; affection for each other; marry righteous women; self-belief and avoidance of fear in a broad horizon of religious and social experiences in the framework of the moral phenomenon among different layers of human society, especially women. the moral world of the qur’an (the first hermeneutic period) is the beginning of islam, and the moral life of the masnavi (the second hermeneutic period) is the seventh century and at the time of the invasion of the mongols to the iranian plateau. therefore, the moral teachings in the masnavi, which are written with the focus of female characters, are located along their institutionalization from the first to the second period.