آموزه های اخلاقی تبیین شده برای کودکان در باب «بازجُست کار دمنه» از کلیله و دمنه؛ بر اساس مولفه های تفکر فلسفی

زمینه: تفکر فلسفی مقوله ای است که کودکان را برای بدل شدن به انسانی اجتماعی و در عین حال، اهل فکر و تحلیل یاری می رساند و موانع شناختی و اخلاقی موجود را تا حد زیادی رفع می کند. کلیله و دمنه از نصرالله منشی از جمله آثاری است که از مولفه های مرتبط با تفکر فلسفی برای تبیین آموزه های اخلاقی استفاده کرده است. در تحقیق حاضر که با استناد به منابع کتابخانه ای و روش توصیفی- تحلیلی انجام شده است، اصلی ترین شگردهای نویسنده در باب «بازجست کار دمنه» که منجر به تفکرزایی فلسفی و اخلاقی گردیده، کاویده شده است تا به این پرسش پاسخ داده شود که نویسنده ذیل هر مولفۀ تفکر فلسفی به چه شاخصه های اخلاقی برای کودکان اشاره کرده است؟نتیجه‌گیری: بر اساس مولفۀ «استدلال آوری» آموزه های «عجله نکردن در کارها؛ رازداری؛ شدت و ضعف در اجرای مجازات مجرمان، گرایش قدرتمندان به عدالت ؛ دنیاگریزی» تبیین شده است. همچنین، با «پرسشگری» به اهمیت خردگرایی برای کشف ابهامات ذهنی و نیز، خودمراقبتی اشاره شده است. با کاربست «قیاس و تمثیل»، آموزه های اخلاقی پرهیز از همنشین بد؛ راستگویی شرح داده شده است. نگاهی به مولفۀ «تجزیه و تحلیل» نشان می دهد که آموزه های «بازگشت نتیجۀ هر کاری به آدمی و الزام عاقبت نگری؛ دعوت دیگران به همکاری به واسطۀ ارائۀ تحلیل هایی دقیق از شرایط؛ پذیرفتن مسئولیت اشتباهات» تبیین شده اند. نویسنده با کاربست مولفۀ «حل مساله»، ‌تلاش برای رسیدن به حقیقت را برای مخاطب شرح داده و با انعکاس مولفۀ «تصمیم گیری» به رعایت انصاف و دادگری در مجازات گناهکاران و پرهیز از تعجیل در تصمیم گیری اشاره کرده است.

examining moral teachings about bazjost-e-kare demneh from kelileh and demneh; based on the components of philosophical thinking

background: philosophical thinking is a category that helps children to become social human beings and, at the same time, people of thinking and analysis, and removes existing cognitive and moral obstacles to a great extent. kelileh and demneh by nasrollah monshi is one of the works that used the components related to philosophical thinking to explain moral teachings. in the current research, which was done by referring to library sources and descriptive-analytical method, the main methods of the author about bazjost –e- kare demneh which led to philosophical and moral thinking were analyzed in order to answer the question that the author under each component of philosophical thinking, what moral indicators have been pointed out?conclusion: it seems that based on the reasoning component, teachings such as: not rushing things; confidentiality; the severity and weakness in the punishment of criminals, a sign of the tendency of the powerful towards justice; aversion to the world and condemnation of the mind’s belonging to the world of matter has been explained. also, with questioning the importance of rationalism to discover mental ambiguities and also self-care is pointed out. with the use of simile and allegory, the moral teachings of avoiding bad company and telling the truth and not being deceitful in speaking have been described. a look at the analysis component shows that the four teachings of returning the result of every work to the person and the necessity of looking at the end; inviting others to cooperate by providing detailed analyzes of the situation; accepting responsibility for mistakes explained. by using the problem solving component, the author has described the effort to reach the truth to the audience and by reflecting the decision making component, he has pointed to the moral teachings of fairness and justice in punishing sinners and avoiding haste in making decisions.