مدلسازی و تحلیل استراتژیک نبرد انرژی بین روسیه و اروپا بر اساس نظریه بازیها

انرژی یکی از مهمترین مسایل جهانی در قرن بیست و یکم است و گاز طبیعی به خاطر دارا بودن خصوصیات منحصر به‌فرد، بویژه در نحوه و مسیر انتقال آن، از اهمیت زیادی برخوردار است. از این‌رو مفاهیمی چون امنیت انرژی، تولیدکنندگان و مصرف کنندگان انرژی، خطوط انتقال گاز و امنیت آنها در گفتمان ژیوپلیتیک انرژی، جایگاه ویژه یافته است. زمانی که تصمیم یک بازیگر به راهبردهای سایر بازیگران وابسته است نظریه بازیها ابزاری مناسب برای مدلسازی و تحلیل تعاملات راهبردی بین بازیگران است. در این تحقیق، مدل گراف برای تجزیه و تحلیل مناقشات به‌منظور بررسی و پیش‌بینی پیامدهای مناقشه گازی بین روسیه و اتحادیه اروپا به‌کار گرفته شده است. علاوه بر روسیه و اتحادیه اروپا، کشورهای ترانزیتی که گاز روسیه به‌وسیله خطوط لوله از خاک آنها عبور می‌کند نیز به‌عنوان بازیگر سوم در نظرگرفته شده‌اند. روش تحقیق مقاله حاضر توصیفی- تحلیلی است.از میان 112 وضعیت ممکن در این مناقشه، دو حالت به‌عنوان محتمل‌ترین پیامدها پیش‌بینی می‌شوند. تجزیه و تحلیل مدل نشان می دهد که ال ان جی (گاز طیبعی مایع) نقش بسیار زیادی در امنیت انرژی اروپا خواهد داشت و در صورت نیاز بیشتر به گاز طبیعی در اتحادیه اروپا، ساخت خط لوله صحرا در آفریقا نیز دور از انتظار نخواهد بود. همچنین تداوم عرضه گاز در مسیرهای ترانزیتی برای روسیه از اهمیت چشمگیری برخوردار است و ساخت خط لوله جریان جنوبی برای رفع این معضل لازم به‌نظر می رسد. نتایج مدل گویای این امر است که ایران باید بیش از پیش بر روی تولید ال‌ان‌جی سرمایه‌گذاری کند.