تحلیل زمینه‌های علایق ژیوپلیتیک ایران در جمهوریهای آذربایجان و ترکمنستان با استفاده از مدل سنجش ماتریس

هم‌زمان با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و تجزیه بلوک شرق خلا قدرت در برخی از مناطق جهان پدید آمد. آذربایجان در قفقاز و ترکمنستان در آسیای مرکزی از جمله مناطقی بودند که در نظام جدید بین‌الملل با خلا قدرت روبرو شدند. بنابراین، تحلیل همگرایی و واگرایی مناطق مذکور نسبت به ایران به یک موضوع ژیوپلیتیک تبدیل گردید. پژوهش حاضر جهت تعیین میزان تاثیرگذاری مولفه های زمینه ساز علایق ژیوپلیتیک ایران در دو جمهوری مذکور جدا از مساله واگرایی و همگرایی آنها می پردازد. لذا ضمن تشریح علایق ژیوپلیتیک ایران در جمهوری‌های آذربایجان و ترکمنستان با استفاده از مدل سنجش ماتریس و تحلیل بیست مولفه زمینه ساز درجهت پاسخ‌گویی به سوال زیر پرداخته می شود: «هر یک از مولفه‌های زمینه ساز علایق ژیوپلیتیک ایران چقدر می تواند در دو کشور آذربایجان و ترکمنستان تاثیرگذار باشد فرض بر این است که علایق ژیوپلیتیک ایران در دو کشور آذربایجان و ترکمنستان متفاوت است. یافته‌های تحقیق نیز حاکی از آن است که علایق ژیوپلیتیک ایران در آذربایجان بیشتر از ترکمنستان است.