مفهوم‌سازی ژیوپلیتیک ورزش

هدف این مقاله بررسی کارکردهای سیاسی اجتماعی رقابت‌های ورزشی در چارچوب گفتمان ژیوپلیتیک ورزش است. روش شناسی تحقیق حاضر بر این پایه استوار است که ژیوپلیتیک ورزش نیز مانند سایر گرایش‌های ژیوپلیتیکی می‌تواند به مثابه تیغ دو دم نقش‌آفرینی کند. به‌عبارتی، بسته به‌نحوه و اهداف استفاده از ژیوپلیتیک ورزش، کارکرد آن متغیر خواهد بود. بر این اساس، مقاله حاضر تلاش می‌کند کارکردهای دوگانه رقابت‌های ورزشی را با بهره‌گیری از روش توصیفی - تحلیلی و پیمایشی مورد بررسی قرار دهد.نتایج تحقیق نشان می‌دهد که مهمترین کارکردهای سیاسی - اجتماعی گفتمان ژیوپلیتیک ورزش عبارتند از: تقویت ملی‌گرایی، تقویت حس قلمروخواهی، توسعه جهانی شدن، تقویت هویت‌های دیگر ملی. رقابت‌های ورزشی محملی برای ژست‌های ژیوپلیتیکی، انزوای ژیوپلیتیکی، ارتقای منزلت ژیوپلیتیکی، رواج فعالیت‌های تروریستی، تقویت همگرایی و تضعیف واگرایی است، ورزش به‌عنوان عاملی اجتماعی کننده، ورزش به‌عنوان عاملی وحدت‌بخش، ورزش به‌عنوان محملی برای دگرگونی اجتماعی، ورزش به‌عنوان عامل ارتقای اخلاقی و امنیت اجتماعی، ورزش به‌عنوان جایگزین جنگ، ورزش به‌عنوان ابزار تبلیغی سیاستمداران، نیولیبرالیسم و شییی‌سازی ورزشکاران، ورزش به‌عنوان عاملی شادی‌بخش و غرور آفرین می‌باشد، الگوسازی ورزشی، بازنمایی نژادی و جنسی، توسعه حقوق بشر، ترویج خشونت، تخلیه انرژی هیجانی مردم، قانع کردن مردم به عادلانه بودن نظم موجود، فوتبال جانشینی برای مذهب، انحراف توجه مردم از موقعیت اجتماعی واقعی خود، شالوده‌شکنی فوتبال در عصر فراروایت‌ها و توسعه جهانگردی ورزشی از دیگر کارکردهای ورزش است. بر اساس نتایج آزمون فریدمن و t استودنت میزان اهمیت و اثربخشی هر یک از کارکردهای 28 گانه رقابت‌های ورزشی از نظر کارشناسان این حوزه از میزان اعتبار متفاوتی برخوردارند.