دفاع تهاجمی روسیه در جنگ 2022 اوکراین؛ ماهیت و چالش‌ها

هدف این مقاله بررسی چرایی ورود روسیه به جنگ 2022 اوکراین با تاکید بر راهبرد دفاع تهاجمی است. مجموعه متون، اظهارات و اسناد روسی نشان از درک این جنگ به‌عنوان جنگی نیابتی دارد که از سوی امریکا و در قالب راهبرد مهار تهاجمی علیه مسکو عملیاتی شده است. هدف این راهبرد و جنگ قبض کارگزاری و مزیت‌های ژئوپلیتیکی روسیه با اثرگذاری منفی بر سه مولفه مهمِ هویت(جهان روسی)، سیاست(قدرت بزرگی) و امنیت(موازنه و امنیت راهبردی) است. از این رو، احساس تهدید در سطوح مختلف فردی، ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی از ناحیه امریکا و جنگ اوکراین در روسیه احساس شده است. این مقاله، به‌کمک نظریه واقع‌گرایی نوکلاسیک که در کنار مولفه‌های کلان‌نگر از جمله ساختار، عوامل سطح خرد چون ادراک نخبگان را نیز در نظر  می‌گیرد، تلاش دارد چرایی ورود روسیه به جنگ پرهزینه اوکراین را تحلیل کند. یافته‌های مقاله نشان می‌دهند که به‌تبعِ درک بالای تهدید در سطوح مختلف فردی و ساختاری از ناحیه نفوذگذاری امریکا در خارج نزدیک(تر) و انگاره اوکراین، سنگر آخر، کرملین خود را در اجبار ورود به جنگ دیده است. نظر به تواتر اقدامات تضعیف‌ساز امریکا علیه روسیه در قالب راهبرد مهار تهاجمی، کرملین راهبرد دفاع تهاجمی فعال را با تاکید بر کنش پویا و مبتکرانه راهکار بهینه‌تری برای تامین منافع و امنیت خود یافته و با این راهبرد وارد جنگ اوکراین شده است. هرچند این راهبرد دستاوردهای کوتاه‌مدتی در کاهش نسبی سطح تهدید داشته، اما هزینه‌ها و چالش‌های بلندمدت آن، روسیه را به احتیاط در کاربست بیشتر این راهبرد وا خواهد داشت. نظر به تمرکز موضوعی مقاله بر رویکرد و سیاست روسیه، از بررسی مواضع سایر طرف‌ها از جمله اوکراین صرف‌نظر شده است.

russia’s offensive defense in the 2022 ukraine war; nature and challenges

the 2022 war in ukraine, the largest conflict in europe since the second world war, erupted amidst a backdrop of profound uncertainties. it quickly drew in a wide array of actors, including states such as the u.s., european nations, and even iran; intergovernmental organizations like nato; and international corporations such as mcdonald’s, which participated in the russian embargo, whether willingly or unwillingly. the war’s implications extended across a broad spectrum of issues, ranging from macro-level concerns like shifts in the structure of the international order to specific security challenges such as nuclear, energy, and food security. political dimensions, including the formation of new coalitions, economic aspects like sanctions on russia, and softer issues such as environmental impacts, were also directly or indirectly tied to the conflict. the complexity of the situation was further compounded by the interplay of numerous domestic, regional, and international variables, as well as the insistence of the primary actors—russia and the u.s.—on pursuing a zero-sum game. amid this intricate landscape, russia’s position and actions warrant particular attention and form the focus of this research. in the lead-up to the war, the kremlin perceived itself as facing a forced choice between bad and worse options. on one hand, remaining indifferent to nato’s eastward expansion and the u.s.’s assertive strategy in ukraine risked undermining russia’s balance, security, and strategic depth. on the other hand, entering the war would inevitably incur significant costs. driven by a hard approach to security, balance, and geopolitics, as well as the presence of multiple security threats tied to the ukraine issue, russia ultimately opted for the latter course of action. thus, russia’s decision to initiate and sustain this costly conflict can only be understood through the lens of its security paradigm and the historical context of its relations with the u.s. and the west. from moscow’s perspective, ukraine represented a critical link in a chain of u.s.-led offensive actions against russia, framed as part of an offensive containment strategy. in response, the kremlin sought to counter this perceived threat through an offensive defense strategy, aiming to neutralize the dangers posed by ukraine’s alignment with the west. with this context in mind, the aim of this article is to analyze the reasons behind russia’s entry into the ukraine war within the framework of this strategic approach. by examining the interplay of security concerns, geopolitical calculations, and historical grievances, the study seeks to shed light on the motivations driving russia’s actions in this pivotal conflict.