ژیوپلیتیک نوین تشیع در خاورمیانه و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران

ظهور دومین دولت شیعه در منطقه خاورمیانه پس از حمله آمریکا به عراق، یکی از مهمترین نقاط عطف تاریخ این منطقه پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران محسوب می‌شود چرا که با احیای شیعیان و بازنمایی هویت آنان در کشورهای منطقه و تاثیرات سیاسی، ایدیولوژیک و ژیوپلیتیک آن در ساختار قدرت و امنیت منطقه‌ای، تحولات و تغییرات ‌نوینی در تعاملات ژیوپلیتیک و ژیواستراتژیک خاورمیانه به‌وجود آمده است. این مسیله با ‌عنوان طراحی هلالی شیعی یا شکل‌گیری ژیوپلیتیک نوین تشیع در خاورمیانه از سوی بسیاری از مقامات رسمی کشورهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای مورد تاکید قرار گرفته و با واکنش‌ها و عکس‌العمل‌های آنان نسبت به افزایش قدرت نرم شیعیان و ایران، به تشدید فرقه‌گرایی در منطقه دامن زده است. بر این اساس، با توجه به اهمیت نقش تحولات جدید ژیوپلیتیک منطقه بر نظم نوین سیاسی، اجتماعی و امنیتی خاورمیانه، مقاله حاضر به ارزیابی تحلیلی چگونگی شکل‌گیری، هویت‌یابی و سیاسی شدن پروسه یا پروژه ژیوپلیتیک نوین تشیع در خاورمیانه در قالب دو گفتمان ژیوپلیتیک سلطه و ژیوپلیتیک مقاومت پرداخته و بایسته‌های سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در این زمینه را مورد بررسی قرار داده است.