تحلیل ژیوپلیتیکی روابط ایران و ارمنستان در چهارچوب تیوریک ‌اندرسون و طرح یک همگرایی منطقه‌ای بعد از فرایند عادی‌سازی روابط میان ارمنستان و ترکیه

در مقاله حاضر با بهرهگیری از روش تحلیل ژیوپلیتیک اندرسون سعی در بررسی روابط ارمنستان و ایران شده است. مدل اندرسون یک روش ژیوپلیتیکی در شناخت سیاست خارجی کشورهای کوچک با لحاظ نمودن نقش کشور بزرگ در همسایگی آنان است. هدف اصلی مقاله پاسخ به این سوال می‌باشد که چگونه می‌توان برای روابط ایران و ارمنستان بنیانی ژیوپلیتیک جستجو نمود. از سوی دیگر بعد از فرایند عادی‌سازی روابط ارمنستان و ترکیه سیاست خارجی ایران چگونه باید باشد؟ روش کار اندرسون سه مرحله دارد که علاوه بر آن که امکان تحلیل صحیح شرایط ژیوپلیتیک ارمنستان را فراهم می‌کند، امکان درک سیاست خارجی این کشور با ایران و ترکیه را نیز فراهم می‌نماید. در چارچوب مدل اندرسون، روابط خارجی ایران و ارمنستان در سه قالب اصلی رجوع تاریخی، منازعه جغرافیایی و درک شرایط ژیوپلیتیک کنونی مورد بررسی قرار گرفت که نتایج آن حول چند محور بحث می‌گردد. رفتار تاریخی ایرانیان با ارامنه بر خلاف ترکان که متهم به نسل‌کشی 1915 هستند، همواره حسنه بوده است، چنانچه این رفتار حسنه تاریخی بر شکل‌گیری روابط نزدیک میان دو کشور تاثیرگذار بوده است. از سوی دیگر ایران در منازعه قره‌باغ همواره از خودمختاری آن حمایت کرده است و ارمنستان از میانجی‌گری ایران ابراز رضایت نموده است. در مسیله انزوای سرزمینی و فقر منابع انرژی ارمنستان، ایران همواره به‌عنوان تامین‌کننده انرژی به‌حساب آمده است. با توجه به ضرورت همگرایی منطقه‌ای، از دیگر نتایج پژوهش حاضر بحث اثرات مثبت عادی‌سازی روابط میان ترکیه و ارمنستان برای ایران می‌باشد.