نقش عناصر کالبدی سالن مطالعه در کیفیت مطالعه بر اساس الگوهای رفتاری دانشجویان (نمونه موردی: سالن مطالعه مرکزی خوابگاه کوی برادران دانشگاه تهران)

مساله و هدف: میزان مطالعه در بین یک ملت بیانگر ارزش های والای انسانی و میزان توسعه فرهنگی آن ملت است. سالن های مطالعه در این میان از اهمیت ویژه ای برخوردارند. پژوهش حاضر با هدف کلی بررسی نقش عناصر کالبدی سالن مطالعه بر کیفیت مطالعه کاربران و طراحی سالن های مطالعه خوابگاهی بر اساس الگوهای رفتاری کاربران (دانشجویان) صورت پذیرفته است.روش شناسی: پژوهش از نوع پژوهش‌های کاربردی محسوب شده و به روش توصیفیتحلیلی انجام شده است. روش انجام پژوهش بر اساس مطالعه اسنادی، کتابخانه‌ای و مطالعه میدانی بوده است. جهت جمع‌آوری اطلاعات از طریق پرسشنامه به دانشجویان ساکن در خوابگاه دانشگاه تهران مراجعه شد؛ که در این ‌بین تعداد کل جامعه مورد مطالعه این پژوهش 3547 نفر برآورد گردید که در طول یک ماه از این کتابخانه استفاده نمودند. از میان مراجعه کنندگان، تعداد 352 نفر با استفاده از فرمول کوکران و به روش تصادفی ساده به‌عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. روایی صوری پرسشنامه توسط متخصصان مورد تایید قرار گرفت.یافته ها: نتایج حاصل از آزمون هم‌بستگی پیرسون و آزمون رگرسیون چندمتغیره نشان داد که از بین 11 متغیر مورد بررسی، به جز متغیرهای کارکرد ستون‌ها، نظم عملکردی واحدها و اجزای سالن مطالعه و تنوع در فرم‌های داخلی و خارجی، سایر متغیرها شامل تردد، صدا، نظام میزها و صندلی‌ها، بازشوها، نور، فضاهای خصوصی و نیمه‌خصوصی و دید به ترتیب متغیرهایی بودند که بیشترین سهم را در میزان تغییرات متغیر وابسته (کیفیت مطالعه) داشتند. در نهایت اینکه بر اساس بتای استاندارد شده، هفت متغیر توانایی تبیین 82 درصد از تغییرات واریانس مربوط به افت کیفیت مطالعه ناشی از عدم طراحی مناسب عناصر سازنده کتابخانه را تبیین می‌نمایند.نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاضر نشان می دهد که مشخصات سازه ای و معماری سالن مطالعه مرکزی کوی خوابگاه دانشگاه تهران متناسب با نیازهای دانشجویان نبوده و نیازمند بازطراحی و ایجاد تغییراتی بر اساس الگوهای رفتاری کاربران است. 

The role of the physical elements of the study hall in the quality of study based on students' behavioral patterns (a case study of the central study hall of Koi Baradaran Dormitory of University of Tehran)

The current research has been carried out with the general aim of investigating the role of the physical elements of the study hall on the quality of users’ study and the design of dormitory reading rooms based on the behavioral patterns of users (students). This research is of applied type and was done in a descriptiveanalytical way. The research method is based on documentary, library and field study. The data of the research was collected through a questionnaire and from students living in the dormitory of Tehran University as a statistical population. The total number of statistical population was estimated to be 3547 people who used this library during one month. From the statistical population, 352 people were selected as a statistical sample using Cochran’s formula and by simple random method. The face validity of the questionnaire was confirmed by experts. The results of the Pearson correlation test and the multivariate regression test showed that among the 11 variables examined, except for the variables of the function of the columns, the functional order of the units and components of the reading room, and the variety of internal and external forms, other variables include traffic, sound, desk system and Seats, openings, light, private and semiprivate spaces, and visibility were the variables that contributed the most to the amount of changes in the dependent variable (study quality). Finally, based on the standardized beta, seven variables are able to explain 82% of the variance changes related to the decline in study quality caused by the inappropriate design of library components. Finally, according to the analysis of the results, practical suggestions were also presented.