تدوین الگویی برای نظام آموزش از دور به‌عنوان سازمان یاد دهنده

مسئله و هدف: امروزه به آموزش عالی به‌عنوان عاملی موثر در تحقق برنامه‌های توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نگریسته می‌شود. تغییرات، پیچیدگی‌ها و پویایی‌هایی که در نظام‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی در عصر حاضر به وجود آمده است، باعث شده تا سازمان‌ها برای اداره خود به شیوه‌ها و راهکارهایی جدیدی روی بیاورند. لذا هدف از انجام این پژوهش، تبیین دیدگاه‌های صاحب‌نظران درباره ابعاد موثر در موسسه‌های آموزش از دور به‌عنوان سازمان یاد دهنده می‌باشد.روش کار: از روش کیفی راهبرد نظریه مبنایی بهره گرفته شد. مشارکت‌کنندگان در این پژوهش 15 نفر از صاحب‌نظران آموزش از دور بودند که بر اساس نمونه‌گیری هدفمند ملاک محور انتخاب و با آن‌ها مصاحبه نیمه ساختاریافته به عمل و داده های حاصل نیز با استفاده از شیوه کدگذاری (باز، محوری و انتخابی) تحلیل شد. جهت تامین روایی و پایایی از دو روش بازبینی مشارکت‌کنندگان و مرور خبرگان غیر مشارکت‌کننده در پژوهش استفاده گردید.یافته‌ها: نتایج یافته‌ها حاکی از ابعاد و مولفه‌های اصلی موثر در کارکرد موسسه‌های آموزش از دور به‌عنوان سازمان یاد دهنده در پنج مقوله محوری و 20 مقوله فرعی و 54 مولفه صورت‌بندی و به‌صورت یک الگوی مفهومی ارائه شد.نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد نبود سیاست‌گذاری، عدم ساختار مناسب سازمانی و چالش‌های آموزشی، در کنار عوامل فنی، انسانی، فرهنگی و ارزشی، اقتصادی و اداری و مضافاً ویژگی‌های فردی مدیر، حمایت و پشتیبانی و سیستم ارزیابی پدیده مرکزی را به‌عنوان سازمان یاد دهنده تحت تاثیر قرار می‌دهد. بر این اساس برای بهبود کارکرد و نقش مولفه سازمان یاد دهنده در نظام آموزش از دور پیشنهاد می‌شود به عناصر و ابعاد این مدل مفهومی در فرایند کیفیت‌بخشی در این زیر نظام آموزش عالی عنایت شود. 

Developing a Model for the Distance Education System as a Teaching Organization Based on Grounded Theory

Problem and purpose: The purpose of higher education is viewed as a factor in the implementation of economic, social and cultural development programs. The changes, complexities and dynamics that have occurred in the economic, political and social systems in the current era have caused organizations to turn to new methods and solutions for their administration. Therefore, the purpose of this research is to explain the opinions of experts about the effective dimensions of distance education institutions as teaching organizations.Methodology: Qualitative method of grounded theory strategy was used. The participants in this research were 15 distance education experts who were selected based on purposeful sampling based on selection criteria. Then, they were interviewed and the resulting data were analyzed using threestage open, central and selective coding method. In order to ensure validity and reliability principles, two methods of reviewing participants and reviewing nonparticipating experts were used in the research.Findings: The findings indicate the main effective dimensions and components in the functions of distance education institutions as teaching organizations can be categorized in five core categories and 20 subcategories and 54 formulation components based on which the final conceptual model was presented.Conclusion: The results show that the lack of policy, the lack of appropriate organizational structure and the existence of educational challenges, along with technical, human, culturalvalue, economic and administrative factors as well as the individual characteristics of the manager, support and evaluation system, affect the central phenomenon as a learning organization. The results show that the lack of policy, the lack of appropriate organizational structure and the existence of educational challenges, along with technical, human, culturalvalue, economic and administrative factors as well as the individual characteristics of the manager, support and evaluation system, have affected the central phenomenon as a learning organization.