بررسی مولفه‌های ارزیابی اثربخشی درونی دوره‌های آموزش الکترونیکی دانشگاهی

با توسعه سریع فناوری اطلاعات، انتظار می رفت با رشد و گسترش آموزش الکترونیکی، شاهد درخششی اثربخش و چشمگیر در عرصه آموزش الکترونیکی دانشگاه ها باشیم، اما پس از گذشت دو دهه آثار عدم کارایی و عدم اثربخشی و نارضایتی در بین فراگیران مشاهده گردید.هدف از این پژوهش، شناسایی مولفه‌های ارزیابی اثربخشی درونی دوره‌های الکترونیکی دانشگاهی با رویکرد مطالعه موردی کیفی است. مشارکت‌کنندگان با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند از نوع معیار (تخصص و تجربه) و با لحاظ اشباع داده ها انتخاب شدند. داده های به‌دست‌آمده از طریق فن تحلیل مضمون مورد تحلیل قرار گرفت و یافته ها در قالب مجموعه ای از مضامین پایه، دسته‌بندی و شبکه مضامین سازماندهی شد. با تحلیل داده‌های حاصل از مصاحبه ها در کنار اسناد بالادستی و همسوسازی با مبانی نظری و سوابق پژوهشی، مولفه‌های ارزیابی اثربخشی آموزش الکترونیکی مشتمل بر 16 مضمون پایه کشف و اعتبار یابی گردید.اهم این مضامین شامل: آمادگی، رضایت و رفع نیاز فراگیران، آمادگی، انگیزش و مهارت اساتید، کیفیت درونی آموزش، هوشمندی ساختار و نظام مندی آموزش، عینیت و تناسب اهداف، طراحی فرآیند تولید و ارزیابی کیفیت محتوا، طراحی فرآیندهای آموزش الکترونیک، معماری محیط یادگیری، طراحی دوره‌های یادگیری موثر، روزآمد ساختن آموزش، توسعه تعاملات و توسعه زیرساخت های فنی است.امید است یافته های پژوهش، امکان ارزیابی شایسته، کارآمد سازی و اثربخشی هر چه بیشتر نظام آموزش الکترونیکی را به جهت پیچیدگی و نوآوری های روزافزون و امکان پاسخگویی به اقتضائات محیطی متناسب با الگوی بومی فراهم سازد. 

Identifying the Components of Evaluating the Internal Effectiveness for Academic E-courses: Qualitative Study

In this study, we tried to identify the components of internal efficacy evaluation of academic ecourses through a qualitative study approach. The research method is qualitative and in particular qualitative case study.” Thus, potential contributors to this study included all faculty members of Virtual Colleges of Shiraz Universities, Payam Noor, and Allameh Tabatabai University Virtual Education Lecturers and a number of content specialists and producers and training designers (n = 25) was selected based on criteria (expertise and experience) and data saturation using the sample Purposeful sampling. The data obtained were analyzed through content analysis technique and the findings were categorized into a set of basic, organizing and pervasive themes and thematic networks. In this regard, in accordance with the stated purpose, interviews were conducted with experts in this field, and with analyzing the data obtained from interviews with upstream documents (laws and regulations adopted by national standards), as well as aligning with the theoretical foundations and results of previous researches, The components of evaluation of elearning effectiveness in this study have been identified with 16 basic themes that need to be considered in evaluation of elearning courses.It is expected that the findings of this study will enable to make the elearning system more efficient and effective due to the increasing complexity and innovations and to meet the needs of the interactive university environment appropriate to the native model of elearning