اثر بازگشتی مستقیم انرژی در حمل‌ونقل عمومی جاده‌ای مسافر در ایران

افزایش کارایی یکی از جنبه‌های پیشرفت تکنولوژی و از ابزارهای اصلی برای کاهش مصرف انرژی و کاهش انتشار گاز کربن‌دی‌اکسیدی است. افزایش کارایی انرژی سبب کاهش قیمت انرژی وکاهش قیمت خدمات انرژی می‌شود و درنتیجه موجب افزایش تقاضای انرژی و خدمات انرژی شده و بنابراین ممکن است، مصرف انرژی افزایش ‌یابد. در ادبیات اقتصاد انرژی این افزایش مصرف انرژی را اثر بازگشتی می‌نامند. وجود این اثر باعث می‌شود اثربخشی سیاست کارایی تحت تاثیر قرار گیرد. در این پژوهش اثر بازگشتی مستقیم انرژی در حمل‌ونقل عمومی جاده‌ای مسافر در ایران در دوره زمانی 93- 79 با استفاده از کشش قیمتی تقاضا برای کار مفید و تخمین به روش داده‌های تابلویی موردبررسی قرارگرفته است. نتایج نشان داده که اثر بازگشتی کوتاه‌مدت 7/58-درصد و در بلندمدت 19/89-درصد بوده است. اثر بازگشتی منفی بیانگر آن است که در این دوره اثر صرفه‌جویی وجود داشته، اما این نتایج می‌تواند تحت تاثیر افزایش قیمت گازوئیل در سال 1390 قرار گرفته باشد. بنابراین در این پژوهش اثر بازگشتی در دو دوره 89-79 و 93-90 به طور جداگانه محاسبه‌شده است. در سال 89-79 اثر بازگشتی کوتاه‌مدت 28/35 درصد و بلندمدت 32/54 درصد بوده است و در دوره 93-90 با افزایش قیمت گازوئیل اثر بازگشتی کوتاه‌مدت 48/27- درصد و در بلندمدت 87/17- درصد بوده و بنابراین اثر صرفه‌جویی وجود داشته است.

investigation of direct energy rebound effect for road passenger transport in iran

increasing efficiency is one aspect of technological progress and is one of the main tools for reducing energy consumption and reducing carbon dioxide emissions. increasing energy efficiency will reduce energy prices and energy services, thereby increasing energy demand and energy services, and thus increasing energy consumption. in the energy literature, this increase in energy consumption is called a rebound effect. the existence of these effects will affect the effectiveness of the effectiveness policy. in this study, the direct rebound of energy in the public transportation of passenger roads in iran over the period of 1379-1393 has been evaluated using price elasticity of demand for useful work and estimation by panel data method. the results showed that the rebound effect was short-run (-7.58%) and in the long run (-19.89%). the negative rebound effect means there was a saving effect on this period, but these results could be influenced by the increase in gasoline prices in 1390 (increase from 165 to 1500 rials) and not affected by energy efficiency. therefore, in this study, the recbound effect in two periods of 1379-1389 and 1390 -1393 was calculated separately. in the year 1379-1389, the short-run rebound effect was 28.35% and in the long run 32.54%. in the period of 1390-1393, with the increase in gasoline prices, the short-run rebound effect was -48.72% and in the long run, -87.17% and so there was a saving effect.