مقایسه کارایی بنگاه های معدنی در بورس ایران

معدن و صنایع معدنی با سهمی کمتر از یک درصد تولید ناخالص ملی و 5 درصد از صادرات غیرنفتی تامین‌کننده مواد اولیه بسیاری از صنایع است و نقش بسزایی در خودکفایی اقتصادی، اشتغال مولد، افزایش نرخ رشد اقتصادی و درآمد سرانه دارد. این در حالی است که با وجود مواهب معدنی که ایران از آن برخوردار است، صنایع معدنی نه تنها در صادرات کشور، بلکه در تولید ملی نیز جایگاه چندانی ندارد و بیانگر صادرات مواد خام و منبع محور است که نیازمند تجدیدنظر اساسی در ساختار صادرات کشور است. در این راستا، هدف اصلی این مقاله بررسی و ارزیابی کارایی 16 شرکت‌ معدنی فعال در بورس اوراق بهادار تهران است تا ضمن ارزیابی کارایی آن‌ها، کاراترین شرکت‌ها، برای الگو‌برداری سایر شرکت‌های معدنی معرفی شوند. در این مطالعه با استفاده از روش ناپارامتری و داده‌های سامانه اطلاع‌رسانی ناشران کدال در سال 1398‌، کارایی شرکت‌های معدنی فعال در بورس با دو فرض، بازدهی ثابت نسبت به مقیاس و بازدهی متغیر نسبت به مقیاس ارزیابی شده است. نتایج این مطالعه نشان داد که کارایی مقیاس 80 درصد و میانگین کارایی مدیریت 74 درصد است. این بدین معنی است که زیربخش‌های شرکت‌های معدنی با فرض ثبات سایر شرایط، به لحاظ مقیاس و مدیریت، دارای فضای خالی‌اند، به عبارتی از عوامل مورد استفاده مانند نیروی انسانی، تجهیزات استخراج، حمل و نقل و دستگاه‌های سنگین و سبک به طور بهینه بهره‌برداری نمی‌کنند. نتایج دیگر مطالعه نشان داد که میانگین کل کارایی شرکت‌های معدنی بورسی 62 درصد است که با توجه به الگو بودن شرکت‌‌های دماوند، معدنی و صنعتی گل‌گهر، معدنی و صنعتی چادرملو و توسعه معادن روی ایران، توصیه می‌شود شرکت‌های معدنی ناکارا برای افزایش کارایی نسبت به الگوبرداری از آن‌ها اقدام کنند.

Measuring Technical Efficiency in Mining Stocks by Using Nonparametric Method (Data Envelopment Analysis)

Mining and mineral industries supply raw materials to many industries and play an important role in economic selfsufficiency, productive employment, increasing economic growth and per capita income. However, despite the mineral benefits that Iran enjoys, the mining industry has little place not only in the country’s exports, but also in national production. In this regard, the main purpose of this article is to review and evaluate the performance of 16 mining companies operating in the Tehran Stock Exchange to evaluate their performance, the most efficient companies to be introduced as role models for other mining companies. In this study, using nonparametric method and data of Kadal Publishers Information System in 1398, the efficiency of mining companies operating in the stock market has been evaluated with two assumptions, constant return to scale and variable return to scale. The results of this study showed that the scale efficiency is 80% and the average management efficiency is 74%. This means that the subdivisions of mining companies, assuming the stability of other conditions, in terms of scale and management, have empty space, in other words, the factors used such as manpower, mining equipment, transportation and heavy and light equipment in a They do not use optimally. Other results of the study showed that the average efficiency of the listed mining companies in the country is 62%. Due to the model of Damavand, Gol Gohar mining and industrial companies, Chadormelo mining and industrial companies and the development of mines in Iran, mining companies are recommended. Inefficiently to imitate them in order to increase efficiency.