اثر الگوی دورپیوند شرق اطلس - غرب روسیه (ea–wr) بر وردایی کم‌بسامد وردسپهر در جنوب‌غرب آسیا

الگوی دورپیوند شرق اطلسغرب روسیه (ea–wr) یکی از پدیده های جوّی کم بسامد است که بر اقلیم اروپا و آسیا، به ویژه در فصول سرد سال تاثیر می گذارد. در این مقاله، به بررسی اثر این الگوی موجی مداری بر آب وهوای جنوب‌غرب آسیا پرداخته می شود. برای انجام این پژوهش، از داده های باز تحلیل ncep/ncar از سال 1950 تا 2012 مربوط به فصل زمستان نیمکره شمالی شامل ماه های دسامبر، ژانویه و فوریه و برای شاخص ماهانه ea–wr از داده های مرکز پیش بینی اقلیم (cpc) استفاده شده است. اثر دورپیوند ea–wr با استفاده از نتایج کاربست نقشه های ترکیبی ارائه می شود. با در نظر گرفتن ماه های بحرانی مثبت و منفی برای این دورپیوند، وضعیت میانگین کمیت های مهم وردسپهر برای هر کدام از ماه ها با دیدگاه همدیدی بررسی شده است. نتایج حاصل نشان دهنده اثر قابل توجه نوسانات این پدیده بر آب‌وهوای خاورمیانه، به ویژه ایران است. در مقایسه با فاز منفی، در فاز مثبت حضور یک ناوه ارتفاع ژئوپتانسیلی در وردسپهر میانی در خاورمیانه همراه با تقویت جریان جتی جنب حاره ای جنوب‌غرب آسیا و ترابرد مناسب رطوبت در وردسپهر زیرین زمینه مناسب تری را برای تکوین و اثرگذاری سامانه های همدیدی بر روی ایران فراهم می‌کند.