بررسی و مقایسه نتایج پارامتر ضریب بزرگ‌نمایی خاک حاصل از تحلیل دینامیکی خطی و غیرخطی (مطالعه موردی: شهر ارومیه)

مدارک مستند فراوانی براساس مطالعات دفتری و مشاهدات میدانی وجود دارد که نشان می‌دهند هنگام وقوع زلزله، محیط خاکی زیر سازه‌ها و پدیده اندرکنش خاک و سازه، نیروهای لرزه‌ای وارد به سازه را افزایش داده به‌طوری که این افزایش، در موارد زیادی به خرابی و فروریزش سازه ها منجر شده است. مشاهدات عینی زلزله‌های گذشته، تجربیات و مدل‌سازی‌ها نشان می دهند که شدت و محتوای فرکانسی امواج زلزله ثبت شده روی سطح زمین، تحت تاثیر رفتار غیرخطی خاک ساختگاه قرار دارد. اطلاع از شدت و چگونگی این تاثیر برای ارزیابی عملکرد لرزه‌ای سازه‌ها و شریان های حیاتی ضروری است؛ ازاین‌رو در این پژوهش برای ارزیابی رفتار غیرخطی خاک، تحلیل‌های دینامیکی خطی معادل و غیرخطی در حوزۀ زمان روی مدل‌های یک‌بعدی از لایۀ خاک زیرسطحی با استفاده از اطلاعات گمانه های حفر شده در شهر ارومیه انجام و نتایج دو تحلیل با یکدیگر مقایسه شده است. در این تحلیل ها، از یازده شتاب‌نگاشت به‌عنوان حرکت ورودی برای تحلیل استفاده شد. با مقایسه شتاب های طیفی در سطح زمین در دوره‌تناوب های مختلف با مقادیر متناظر روی سنگ بستر لرزه‌ای، ضریب بزرگ‌نمایی شتاب طیفی در دوره‌تناوب های مختلف ارائه شده است. نتایج نشان می‌دهد که در دوره‌تناوب های 0.1 تا 1 ثانیه، بیشترین مقدار بزرگ‌نمایی و بیشترین تفاوت بین دو تحلیل وجود دارد. به‌علاوه، مقدار ضریب بزرگ‌نمایی خاک بر اثر رخداد زلزله هایی با دوره بازگشت بزرگ‌تر، به‌علت شدیدتر شدن رفتار غیرخطی خاک، کمتر است و این بزرگ‌نمایی‌ها در دوره‌تناوب های بیشتری رخ می‌دهند.