شیمی کانی و ژئوشیمی عناصر جزئی/ نادرخاکی درالترامافیک­های غرب ماکو

سنگ‌های الترامافیک کرتاسه فوقانی در ناحیه غرب ماکو در نزدیکی مرز با ترکیه متعلق به افیولیت نئوتتیس و به‌صورت توده های کوچک و پراکنده، توزیع وسیعی دارند. این بخش از خاک ایران بخشی از بلوک ارمنستان جنوبی و گندوانایی و نزدیک به خطواره سیوان-آکرا است. در این مطالعه با استفاده از مشاهده دقیق روابط صحرایی، بررسی شیمی بلور و داده های سنگ کل که شامل عناصر جزئی و نادر خاکی است، به طبقه بندی این گروه سنگی، شناسایی ترکیب فازهای باقیمانده و تشخیص جایگاه تشکیل سنگ گوشته ای پرداخته شده است. سنگ‌های الترامافیک این ناحیه به‌شدت سرپانتینی شده، کم کلسیم و هیدراته هستند. این سنگ‌های گوشته ای درجه بالایی از ذوب بخشی را تجربه کرده و از عناصر ناسازگار تهی هستند. بنابراین اندازه گیری مقادیر این عناصر با روش خاصی صورت گرفت. فازهای اصلی شامل فورستریت، انستاتیت، دیوپسید و کروم اسپینل است و در یک متن غالب سرپانتینی از نوع کریزوتیل و لیزاردیت به چشم می خورند. الگوی عناصر نادر خاکی سنگ‌ها زنگوله ای است و نشانه ی آلایش با پوسته قاره ای را ثبت کرده است. بعلاوه سنگ‌های الترامافیک غرب ماکو بر اساس ژئوشیمی سنگ کل و با استفاده از نمودارها و نسبت های بین اکسید عناصر اصلی و جزئی، از دسته سرپانتینیت های فرورانده شده ارزیابی شده و درجات بالایی از باروری مجدد آنها توسط فرایندهای تبادل سنگ/سیال روی داده است. بنابراین فراوانی نسبی بالای عناصر محلول در سیال مانند اورانیم، سرب و استرانسیم در آنها حاصل فرایندهای ثانوی می‌باشد.