واکاوی محیط رسوبی و ارتباط رخساره های رسوبی با فرایندهای دیاژنزی در نهشته های بالایی سازند دالان در بخش مرکزی و غربی کمان قطر فارس

سازند دالان به سن پرمین بالایی از پراهمیت ترین سنگ مخزن‌های موجود در زاگرس و خلیج‌فارس قلمداد می شود. در این پژوهش در سه چاه از سه میدان بخش غربی کمان قطر- فارس به بررسی ویژگی های رخساره‌ها و عوامل تاثیرگذار دیاژنزی در تغییرات رخساره‌ها پرداخته می شود. بر پایه مطالعات رخساره ای از 252 مقطع نازک میکروسکوپی تعداد 11 ریزرخساره رسوبی شامل انیدریت لایه ای تا توده ای، دولومادستون فابریک فنسترال، باندستون استروماتولیتی، مادستون دولومیتی، مادستون با آشفتگی زیستی، وکستون تا پکستون بیوکلستی با جلبک سبز و فرامینیفرهای بنتیک، پکستون تا گرینستون اُاُئیدی پلوئیدی، گرینستون اُاُئیدی، گرینستون بیوکلستی اینتراکلستی، وکستون تا پکستون بیوکلستی اینتراکلستی و مادستون بیوکلستی شناسایی شدند. این رخساره های رسوبی از بخش بالایی پهنه جزر و مدی، لاگون، پشته زیرآبی، دریای باز تا رمپ میانی امتداد یافته اند. تغییرات تدریجی ریزرخساره ها، نبود ساختارهای ریف سدی بزرگ، نبود رسوبات توربیدایتی و حضور آلوکم های اسکلتی از قبیل فرامینیفر بنتیک، جلبک سبز، دوکفه ای، براکیوپود، خارپوست نشانگر این است که نهشته های این بخش در یک پلتفرم کربناته از نوع رمپ هموکلینال گسترده شده اند. یافته های این پژوهش نشان می دهد که فرایندهای دیاژنزی میکریتی شدن، سیمانی شدن، انحلال، نئومورفیسم، دولومیتی شدن، تراکم فیزیکی و تراکم شیمیایی در بخش‌های موردمطالعه مشاهده می شوند و گسترش فرایندهای دیاژنزی در چهار محیط دریایی، جوی، تدفینی و بالاآمدگی تفسیر و طی سه مرحله ائوژنز، مزوژنز و تلوژنز رسوبات را تحت تاثیر قرار می دهند. سیمانی شدن با رخساره های محیط کم انرژی و بالای جزرومدی همخوانی دارند و با رخساره های دانه درشت از قبیل پکستون بیوکلستی یا گرینستون اُاُییدی که مربوط به محیط های پرانرژی لاگون و پشته زیرآبی هستند، هم پوشانی دارند.