بررسی مطلع در داستانهای کوتاه ایرانی (با تکیه بر داستان‌کوتاه‌نویسان شاخص پیش از انقلاب اسلامی)

طراحی مطلع برای داستان کوتاه با توجه به حجم این داستان و فرصت اندکی که نویسنده برای پردازش آن و جذب خواننده دارد،  دشوار و نیازمند دقت بسیار است. از سویی هم تحلیل و بویژه تعیین حد و مرز مطلع داستان کوتاه در مقایسه با رمان یا داستان بلند، محتاج دقت و ظرافت بیشتر است؛ از این رو، هدف نگارنده این است که با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، حد و مرز مطلع 224 داستان کوتاه از هشت نویسندۀ نامی ادب فارسی پیش از انقلاب اسلامی را تعیین کند و در گام بعد به دنبال تعیین سازوکارهای نویسندگان در زمینۀ شروع و پایاندهی به مطلع داستانها و نیز بررسی مهارت آنان در این زمینه است. نتایج نشان می دهد که داستان‌کوتاه‌نویسان شاخص ادب فارسی به شروع ترکیبی و سپس صحنه پردازی و شخصیت پردازی نگاه ویژه ای کرده‌اند. شروع های مستقل از تنۀ داستان (بی ربط) و نیم صحنه از جمله سازوکارهایی است که کمتر مورد کاربرد آنان قرار گرفته است. در زمینۀ چگونگی پایاندهی به مطلع نیز به‌طور گسترده از شیوۀ شرح و تفصیل ماجرا، جلب شدن توجه شخصیت اصلی به چیزی، ورود شخصیت اصلی/جدید به صحنۀ یا مکان جدید و مکالمه و برخورد شخصیت ها با همدیگر، بهره برده‌اند؛ در ضمن، اغلب مطلع ها و پایانبندیهای آنان با شگردهای صناعتمند و ماهرانه ای طراحی شده‌اند و دلالت کنندۀ خواننده به دیگر بخشهای داستان است و بدون جلب توجه او به بخش میانی داستان متصل می شود.

a study of the beginning in iranian short stories(based on prominent short story writers before the islamic revolution)

designing the beginning of a short story is difficult and requires great precision, given the size of the story and the limited time the author has to process it and engage the reader. on the other hand, analyzing and especially determining the boundaries of the beginning of a short story requires more precision and delicacy than a novel or a long story. therefore, the author’s goal in this study is to use a descriptive-analytical method to determine the boundaries of the beginning of 224 short stories by eight famous writers of persian literature before the islamic revolution, and in the next step, to determine the mechanisms of the writers in the field of beginning and ending the beginning of stories and also to examine their skills in this field. the results show that the prominent short story writers of persian literature have had a special view of the combined beginning and then the setting and characterization. beginnings independent of the body of the story (irrelevant) and half-scenes are among the mechanisms that have rarely been used by them. in terms of how to end the beginning, they have also widely used the method of detailing the story, drawing the attention of the main character to something, the entry of the main/new character into a new scene or place, and the conversation and encounters of the characters with each other. in addition, most of their beginnings and endings are designed with sophisticated and skillful techniques and indicate the reader to other parts of the story and connect to the middle part of the story without drawing his attention.