بلاغت صفات هنری در اشعار ایرج‌میرزا

صفات هنری، یکی از مولفه‌های مهم بلاغت در اشعار ایرج‌میرزاست. صفات هنری، در بلاغت اروپاییان همواره مورد توجه بوده اما در علوم ادبی سنتی ما جز در تنسیق‌الصفات، به آن توجهی نشده است. به‌رغم بی‌توجهی گذشتگان، منتقدان معاصر،  برای صفت هنری ارزش بسیار قایل شده‌اند. در این مقاله، تعریف استاد فرشیدورد از صفات هنری و نقشهای آن مبنا بوده است؛ نقشهایی مانند کنایه، تشبیه، استعاره، تشخیص، ایجاز و اطناب، تجسیم و تنوع و همبستگی شاعرانه. این مقاله، در صدد است نقش صفات هنری را در برجستگی زبان شعر ایرج‌میرزا و در بلاغت اشعارش بررسی کند منظور از همبستگی شاعرانه، اینست که واژگان با رعایت چند جانبۀ تناسبات لفظی، معنایی و آوایی گزینش شوند، یکدیگر را در آغوش بکشند و غیر از وحدتی که برای انتقال پیام ایجاد می‌کنند؛ جزء به جزء با هم سازگاری داشته باشند، به این معنی که نتوان یک واژۀ برگزیدۀ شاعر را به واژگان هم‌وزن و هم‌معنی دیگر تغییر داد. بنابر یافته‌های این پژوهش، ایرج‌میرزا، از صفات هنری در زمینه‌های مختلف با هدف بلاغت‌افزایی استفاده می‌کند و بسآمد صفات هنری با کارکرد تشبیه، ایجاز و اطناب، تقابل و تجسیم صحنه‌ها در دیوانش بیشتر و هنری‌تر از دیگر کارکردهای بلاغی صفات است؛ صفات هنری به کار رفته در دیوان او نوآورانه و دارای ارزش دلالتگری و جمال شناسانۀ بالاست.

contemplate the words of epithet the poems of iraj mirza

epihtet is one of the most important elements in rhetoric of iraj s poem. epithets have been attention in europe s rhetoric but it is not the case of traditional persian rhetoric . in spite of paying attention to it, current critics know the true value of it.the present study is going to deal with rhetoric and the potentiality of epithet in his poem.this study has been done theoretically and liberian way .epithets have been extracted from iraj poem , classified them and then they were analyzed .according to the findings of the present study , iragmirza uses epithets to add the level of rhetoric. frequency of epithets in the form of simile, summary, irony, conflict, visualizing the scene is very high.