خطر اخلاقی و ارایه الگوی کاربردی کاهش آن در عقود مشارکتی

با وجود گذشت نزدیک به سه دهه از طرح نظری و اجرایی قانون بانکداری بدون ربا در ایران همچنان تمایلی از سوی نظام بانکی به اجرای واقعی عقد مشارکت وجود ندارد. بررسی‌ها نشان می‌دهد یکی از مهم‌ترین علل این عدم رغبت، وجود مسیله «خطر اخلاقی» است. از طرف دیگر موسسات مالی که به اجرای این عقد می‌پردازند، از یک طرف به دلیل بالا بودن هزینه نظارت و از طرف دیگر باور نداشتن تاثیر نظارت بر کاهش بدهی‌های بانکی در این نوع تامین مالی، در اجرای صحیح عقد دچار مشکل می‌شوند و حتی به سود مورد نظر خود دست نمی‌یابند.ساختار این مقاله به این صورت است که در بخش نخست، تا حد امکان مبانی نظری مسیله خطر اخلاقی که به ادبیات کارگزار ? کارفرما در تیوری نمایندگی مربوط است بررسی خواهد شد. سپس با ارایه الگویی کاربردی شرایط به وجود آمدن مسیله خطر اخلاقی در قرارداد مشارکت بین بانک و بنگاه تبیین و درنهایت استراتژی‌هایی مانند استفاده از کمیته نظارت، بازرسی مستمر و... برای بانک به منظور کاهش احتمال خطر اخلاقی ارایه خواهد شد. این مقاله درصدد است با ایجاد رویکرد جدیدی به قراردادهای مشارکت‌محور در تحقیقات پولی و مالی، گامی موثر در جهت هموار نمودن بسترهای استفاده بیش از پیش عقود مشارکتی در بازارهای پولی و مالی کشور فراهم نماید.