رابطه تماس با گاز خردل در مصدومان شیمیایی با بروز آنزیم های گیلاسی متعدد و بزرگ : مطالعه هم گروهی تاریخی

زمینه و هدف: سولفور موستارد( sulfur mustard(sm)) یا گاز خردل عاملی تاول زا است که بارها در جنگ ها به عنوان یک سلاح شیمیایی مورد استفاده قرار گرفته است . در جنگ عراق علیه ایران 1367-1359 نیز نیروهای عراقی بارها از sm استفاده کرده اند . ریه ، پوست و چشم سه ارگان هدف عمده برای sm هستند . طی سالهای قبل در مصدومان شیمیایی متوجه تعداد زیادی آنژیوم گیلاسی شدیم که یک تومور خوش خیم عروقی است لذا تصمیم گرفتیم در این مطالعه تعداد و روش اجرا: اندازه آنژیوم ها را دراین افراد سالها پس از تماس با sm مورد بررسی قرار دهیم . روش اجرا : دراین مطالعه هم گروهی تاریخی 99 نفر از مصدومان شیمیایی ناشی از sm با 52 فرد فاقد سابقه تماس با گاز خردل به عنوان گروه شاهد ، از نظر تعداد و اندازه آنژیوم مورد مقایسه قرار گرفتند . یافته ها : طیف سنی گروه مصدومان شیمیایی 30 تا 60 سال( میانگین 6/7+-7/42 )‌ و در گروه شاهد 30 تا 65 سال ( میانگین 9/9+-9/39 سال) بود و تمام افراد دو گروه مذکر بودند . درصد مصدومیت جانبازان 25 تا 70 درصد ( میانگین 8/9+-9/34%) بود. درصد مصدومان شیمیایی تعداد و حداکثر اندازه آنژیوم ها به میزان قابل توجهی بیش تر از گروه دیگر بود. ( به ترتیب (p=0/0001 , p= 0/001) بین تعداد آنژیوم ها و حداکثر اندازه آن ها در گروه مورد ، هم بستگی مستقیم و معنی داری وجود داشت (p=0/0001). در گروه مورد اکثر آنژیوم ها در نواحی تنه و اندام فوقانی قرار داشتند . نتیجه گیری : گاز خردل سالها پس از تماس می تواند موجب ایجاد آنژیوم های گیلاسی متعدد و بزرگ در مصدومان شیمیایی شود .