نقش ایدئولوژی های برنامه درسی در جهت دهی به ارزش ها، اهداف و روش‌های تعلیم و تربیت

این مقاله با هدف تعیین موضع‌گیری هر یک از ایدئولوژی‌های برنامه درسی (جزمیت‌گرایی مذهبی، انسان‌گرایی منطق گرا، پیشرفت‌گرایی، نظریه انتقادی، نومفهوم‌گرایی و کثرت‌گرایی شناختی) نسبت به ارزش‌ها، اهداف، و روش‌های تربیتی انجام شد. در مرحله نخست، با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی، فصل مرتبط با ایدئولوژی‌های برنامه درسی از کتاب تصورات تربیتی (آیزنر، 1994) تحلیل شد تا جهت‌گیری هر یک از ایدئولوژی‌ها در مورد منطق، اهداف، و محتوای برنامه درسی تعیین گردد. سپس در مرحله دوم، یازده متخصص نظریه برنامه درسی از طریق یک پیمایش کیفی دعوت به مشارکت شدند تا نتایج به‌دست‌آمده را ارزیابی و بهبود بخشند. به این ترتیب، یک چارچوب مفهومی تدوین شد که سیاست‌گذاران تربیتی، برنامه‌ریزان درسی، معلمان، و والدین می‌توانند با استفاده از آن، شناخت جامعی از جهت‌گیری هر یک از ایدئولوژی‌های برنامه درسی درباره هفت عنصر اساسی برنامه درسی (منطق حاکم، آرمان تعلیم و تربیت، دانش دارای ارزش تدریس، تدریس اثربخش، نقش معلم، نقش دانش‌آموز، و کارکرد ارزشیابی آموزش) به دست آورند و بر اساس این شناخت، درباره ایدئولوژی برنامه درسی مورد ترجیح خود تامل نمایند.

the role of curriculum ideologies in directing values, purposes, and methods of education

this study aimed to define the orientation of six curriculum ideologies - religious orthodoxy, rational humanism, progressivism, critical theory, reconceptualism, and cognitive pluralism - toward values, goals, and educational methods. initially, a qualitative content analysis was conducted on the chapter discussing curriculum ideologies in eisner’s the educational imagination (1994) to identify each ideology’s orientation toward the logic of education, its aim, and curriculum content. in the second phase, eleven curriculum theory experts participated in a qualitative survey to evaluate and refine the findings. consequently, a conceptual framework was developed, offering educational policymakers, curriculum designers, teachers, and parents a comprehensive understanding of how each ideology addresses seven key curriculum elements: guiding logic, educational aims, knowledge of most worth, effective teaching, the role of the teacher, the role of the student, and the main function of educational evaluation. this understanding enables them to reflect on and select their preferred curriculum ideology.